Kalkulator solarno‑fotowoltaiczny (obliczanie instalacji PV)

Oblicz swoją instalację fotowoltaiczną na podstawie aktualnych danych PVGIS, z analizą zacienienia i symulacją nasłonecznienia.

Szybki start

Co oblicza ten kalkulator?

Kalkulator solarny wyznacza uzysk energii elektrycznej, autokonsumpcję (zużycie własne), opłacalność inwestycji oraz redukcję emisji CO₂ dla planowanej instalacji fotowoltaicznej. Na podstawie precyzyjnych danych klimatycznych PVGIS (Komisja Europejska) otrzymują Państwo realistyczne prognozy dla swojej lokalizacji w Polsce.

Do czego przyda się to obliczenie?

  • Dobór mocy instalacji: Jakiej mocy w kWp potrzebuję?
  • Optymalizacja zużycia własnego: Jak bardzo uniezależnię się od sieci?
  • Opłacalność: Po ilu latach inwestycja się zwróci?
  • Planowanie magazynu energii: Czy magazyn energii ma sens ekonomiczny?
  • Analiza zacienienia: Jak bardzo przeszkody obniżą uzysk?

Ważne: Wyniki bazują na wieloletnich średnich danych klimatycznych. Rzeczywiste uzyski mogą się różnić o ok. ±5–10%.

5 zakładek z danymi wejściowymi

Zakładka 1: Lokalizacja

Wprowadź adres. Kalkulator automatycznie wyznaczy:

  • współrzędne GPS i wysokość n.p.m.
  • dane klimatyczne PVGIS: godzinowe nasłonecznienie dla 8 760 godzin/rok

Obsługiwane kraje: Polska oraz pozostałe kraje UE dostępne w bazie PVGIS

Zakładka 2: Powierzchnie (moduły PV)

Zdefiniuj swoje połacie dachowe:

  • Moc [kWp]: łączna moc zainstalowanych modułów
  • Azymut [°]: kierunek (0° = południe, 90° = zachód, -90° = wschód)
  • Kąt nachylenia [°]: nachylenie dachu (dla Polski optymalnie ok. 30–35°)
  • Straty systemowe [%]: łącznie dla kabli, falownika itp. (domyślnie: 14%)

Analiza zacienienia 🆕: Dla każdej powierzchni można wrysować przeszkody (drzewa, budynki, kominy) i uruchomić symulację nasłonecznienia, aby obliczyć godzinowe straty uzysku spowodowane zacienieniem.

Zakładka 3: Zużycie energii

Podaj swoje zużycie energii elektrycznej:

  • Roczne zużycie [kWh]: z ostatniej faktury za prąd
  • Profil gospodarstwa domowego: rodzina, osoby pracujące poza domem, home office, emeryci
  • Odbiorniki indywidualne: opcjonalnie dla dokładniejszych wyników (pompa ciepła, samochód elektryczny itp.)

Zakładka 4: Magazyn energii (opcjonalnie)

Skonfiguruj magazyn energii:

  • Pojemność [kWh]: szybki wybór 5/10/15/20 kWh lub wartość własna
  • Sprawność [%]: typowo 90–95%

Rekomendacja: Pojemność ≈ 70% dziennego zużycia energii (przy 4 000 kWh/rok → ok. 7–8 kWh)

Zakładka 5: Finanse

Parametry ekonomiczne:

  • Koszt instalacji [zł]: orientacyjnie ok. 4 000–6 000 zł/kWp dla mikroinstalacji w Polsce (w zależności od sprzętu i regionu)
  • Cena energii z sieci [gr/kWh]: aktualna cena z Państwa umowy z dostawcą energii
  • Stawka za energię oddaną do sieci [gr/kWh]: w Polsce dla nowych mikroinstalacji obowiązuje system net-billingu – rozliczenie wg wartości energii na rynku (TGE), a nie stałej taryfy
  • Okres analizy [lata]: zazwyczaj 15–25 lat (zbieżny z okresem użytkowania modułów i wymogami świadectw charakterystyki energetycznej budynków)

Uwaga – polskie zasady rozliczeń: W Polsce nie ma klasycznej „taryfy gwarantowanej” jak w Niemczech. Dla mikroinstalacji obowiązuje system net-billing (ustawa o OZE), w którym energię oddaną do sieci rozlicza się według wartości rynkowej (cena z Rynku Dnia Następnego TGE), a energię pobraną – według taryfy sprzedawcy. Kalkulator pozwala przybliżyć te relacje przez wprowadzenie własnych cen.

Jak interpretować wyniki

Po obliczeniu otrzymują Państwo wyniki w 4 zakładkach:

Zakładka 1: Przegląd

Cztery kluczowe wskaźniki:

  • Roczny uzysk [kWh/rok]: ilość wyprodukowanej energii elektrycznej
  • Poziom samowystarczalności [%]: jak bardzo uniezależnią się Państwo od sieci
  • Roczne oszczędności [zł/rok]: zaoszczędzone koszty zakupu energii
  • Redukcja emisji CO₂ [kg/rok]: Państwa wkład w ochronę klimatu

Zakładka 2: Finanse

  • Porównanie przed/po: koszty energii z i bez fotowoltaiki
  • Okres zwrotu: po ilu latach instalacja się spłaci
  • Skumulowane oszczędności: jak rosną oszczędności w kolejnych latach

Zakładka 3: Uzysk

  • Autokonsumpcja vs. energia oddana do sieci: jaka część produkcji jest zużywana na miejscu
  • Rozkład miesięczny: uzysk i zużycie w poszczególnych miesiącach
  • Wykresy kołowe: wizualizacja przepływów energii

Zakładka 4: Powierzchnie

  • Wyniki dla każdej połaci: uzysk, straty z tytułu zacienienia
  • Godzinowa produkcja: typowy przebieg dobowy

Analiza zacienienia – jak działa

Analiza zacienienia to jedna z kluczowych funkcji kalkulatora:

  1. Otwórz edytor zacienienia: kliknij „Analizuj zacienienie”
  2. Wrysuj przeszkody: budynki, drzewa, kominy
  3. Podaj wysokości: jak wysoka jest przeszkoda?
  4. Uruchom symulację nasłonecznienia: obserwuj cień w ciągu dnia
  5. Oblicz straty: automatyczne wyznaczenie rocznych strat uzysku
Przeszkoda Typowa strata uzysku
Komin 2–5%
Pojedyncze drzewo 5–15%
Budynek sąsiada 10–30%

Wskazówka: Zacienienie w sezonie wysokiej produkcji (marzec–październik) jest znacznie bardziej krytyczne niż zimą, ponieważ wtedy instalacja generuje większość rocznego uzysku.

Wskazówki dla najlepszych wyników

✅ Optymalna orientacja: południe = 100% uzysku, układ wschód–zachód = ok. 85% uzysku

✅ Sprawdź kąt nachylenia: 30–35° jest optymalne dla warunków w Polsce

✅ Maksymalizuj zużycie własne: uruchamiaj duże odbiorniki (pralka, zmywarka, ładowanie auta elektrycznego) w ciągu dnia

✅ Realistycznie dobierz magazyn energii: zbyt duży magazyn zwykle jest nieopłacalny

✅ Przeanalizuj zacienienie: nawet niewielkie przeszkody mogą powodować istotne straty uzysku

Często zadawane pytania

Jak dokładne są prognozy?

Obliczenia bazują na danych PVGIS i zazwyczaj mieszczą się w przedziale ±5–10% względem rzeczywistych uzysków, przy poprawnie zaprojektowanej i wykonanej instalacji.

Czy mogę połączyć kilka połaci dachowych?

Tak. Można zdefiniować dowolną liczbę połaci o różnych kierunkach (np. instalacja wschód–zachód).

Czy magazyn energii się opłaca?

Odpowiedź widać w zakładce „Finanse”. Magazyn energii zwykle podnosi poziom samowystarczalności z ok. 30% do ok. 60–70%, ale jednocześnie wydłuża okres zwrotu inwestycji.

Czy potrzebuję pozwolenia na budowę?

Dla mikroinstalacji fotowoltaicznych montowanych na dachu budynku mieszkalnego w Polsce co do zasady nie jest wymagane pozwolenie na budowę (zgodnie z Prawem budowlanym), o ile nie ingeruje się w konstrukcję w sposób szczególny. Obowiązkowe jest jednak:

  • zgłoszenie lub zawarcie umowy z operatorem systemu dystrybucyjnego (OSD),
  • zgłoszenie mikroinstalacji w systemie Mój Prąd (jeśli korzystają Państwo z dotacji),
  • spełnienie wymogów bezpieczeństwa i zgodności z normami (m.in. PN‑EN 62446, PN‑HD 60364).

Polskie regulacje i normy:
W Polsce projektowanie i ocena efektywności instalacji PV powiązana jest z:

  • Warunkami technicznymi WT 2021 (rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), określającymi m.in. maksymalne wartości wskaźnika EP budynku,
  • normami z serii PN‑EN 50583 (systemy fotowoltaiczne zintegrowane z budynkami),
  • ogólnymi zasadami obliczania charakterystyki energetycznej wg PN‑EN ISO 52016 i PN‑EN ISO 52000.
    Kalkulator nie zastępuje pełnej charakterystyki energetycznej budynku, ale może być pomocny przy spełnianiu wymogów WT 2021 poprzez zwiększenie udziału OZE.

Przejdź do szczegółowej instrukcji dotyczącej instalacji solarnych z wzorami i podstawami obliczeń →

Dalsze artykuły

Pogłęb wiedzę na temat fotowoltaiki:

Połączenie z pompą ciepła: Wykorzystaj energię z PV do ogrzewania! Oblicz optymalne połączenie z naszą aplikacją do doboru pompy ciepła.