Kalkulator pomp ciepła (Obliczanie JAZ)

Oblicz roczną efektywność pracy swojej pompy ciepła zgodnie z polskimi normami – darmowo i zgodnie z normami.

Szybki start

Co oblicza ten kalkulator?

Kalkulator pomp ciepła określa roczną efektywność (JAZ) Twojej pompy ciepła zgodnie z polskimi normami. JAZ to kluczowy wskaźnik efektywności, który pokazuje, ile ciepła pompa ciepła generuje średnio w ciągu roku z jednostki energii elektrycznej.

Prosto wyjaśniając: JAZ wynoszący 4,0 oznacza, że z 1 kWh energii elektrycznej uzyskujemy 4 kWh ciepła – z czego 3 kWh pochodzi z otoczenia (darmowe!), a tylko 1 kWh z energii elektrycznej.

Co otrzymasz dzięki kalkulatorowi:

  • Roczna efektywność (JAZ/SCOP): Kluczowy wskaźnik efektywności zgodnie z polskimi normami
  • Zużycie energii: Roczne zapotrzebowanie na energię elektryczną do ogrzewania i ciepłej wody [kWh/a]
  • Koszty eksploatacji: Roczne koszty energii elektrycznej w oparciu o Twój taryf [zł/a]
  • Miesięczne rozliczenie: Zapotrzebowanie na ciepło i COP na każdy miesiąc
  • Bilans CO₂: Wpływ Twojej pompy ciepła na środowisko

Ważne: JAZ nie należy mylić z COP! COP to wartość laboratoryjna przy ustalonych warunkach, JAZ to realistyczna średnia roczna. JAZ jest zatem zawsze nieco niższy niż najlepszy COP.

W 3 krokach do wyniku

Krok 1: Określenie zapotrzebowania na ciepło

Wprowadź zapotrzebowanie na ciepło swojego budynku:

Opcja A: Import z kalkulatora obciążenia cieplnego (zalecane)

  • Czy już przeprowadziłeś obliczenie obciążenia cieplnego?
  • Wprowadź po prostu 5-cyfrowy klucz projektu
  • Normatywne obciążenie cieplne, lokalizacja i temperatury systemowe zostaną automatycznie zaimportowane

Opcja B: Wprowadzenie ręczne

  • Normatywne obciążenie cieplne [kW]: Maksymalna moc grzewcza przy temperaturze projektowej
    • Nieznane? Wartość orientacyjna: 40-60 W/m² dla nieocieplonych budynków, 20-40 W/m² dla ocieplonych
  • Kod pocztowy: Dla automatycznych danych klimatycznych (normatywna temperatura zewnętrzna)

Zapotrzebowanie na ciepłą wodę (TWW):

  • Wprowadź roczne zapotrzebowanie na ciepłą wodę [kWh/a]
  • Lub skorzystaj z Asystenta ciepłej wody (symbol kalkulatora):
    • Liczba osób w gospodarstwie domowym
    • Zachowanie podczas kąpieli (oszczędne/normalne/dużo)
    • Użycie wanny
    • NOWOŚĆ: Strategia podgrzewania – Wybierz, kiedy woda jest podgrzewana (w południe = bardziej efektywnie!)

Wskazówka: Zapotrzebowanie na ciepłą wodę w dobrze ocieplonych domach często stanowi 30-50% całkowitego zapotrzebowania na ciepło. Przy wyborze czasu podgrzewania możesz zaoszczędzić 5-20% energii, jeśli podgrzewasz w południe zamiast w nocy!

Krok 2: Wybór pompy ciepła

Najpierw wybierz typ pompy ciepła:

Typ Źródło ciepła Typowa JAZ Szczególne cechy
Powietrze-woda Powietrze zewnętrzne 2,8-3,8 Tanie, łatwa instalacja
Solanka-woda Grunt 3,5-4,5 Stabilne temperatury, wyższa inwestycja
Woda-woda Woda gruntowa 4,2-5,0 Najwyższa efektywność, wymagana zgoda

Opcja A: Wybór z katalogu

  • Katalog zawiera aktualne modele renomowanych producentów
  • Podane są wartości znamionowe, COP i dane producenta
  • Wystarczy kliknąć model – gotowe!

Opcja B: Wprowadzenie ręczne

  • Dla modeli, które nie są w katalogu
  • Wymagane: Moc znamionowa [kW] i COP A2/W35
  • Opcjonalnie: COP A-7/W35 (na zimne dni) i COP A7/W35 (na łagodne dni)

Gdzie znaleźć wartości COP? W karcie technicznej pompy ciepła, na liście dotacji lub w certyfikacie Keymark. Zwróć uwagę na właściwą temperaturę zasilania (zwykle W35 = 35°C).

Krok 3: Konfiguracja parametrów systemu

Temperatury obiegu grzewczego:

Parametr Ogrzewanie podłogowe Grzejniki Stare grzejniki
Zasilanie 30-35°C 45-55°C 60-70°C
Rozpiętość 5-7 K 7-10 K 10-15 K

Złota zasada: Im niższa temperatura zasilania, tym wyższa JAZ! Każdy stopień mniej to około 2-3% wyższa efektywność. Sprawdź, czy możliwe są większe grzejniki!

Ustawienia ciepłej wody:

  • Temperatura magazynowania: Standard 55°C (minimalna temperatura zgodnie z rozporządzeniem o wodzie pitnej)
  • Profilaktyka przeciw legionelli: Cotygodniowe podgrzewanie do 65°C (kosztuje efektywność, ale zalecane)

Cena energii elektrycznej:

  • Prąd domowy: około 0,28-0,35 zł/kWh
  • Taryfa pompy ciepła: około 0,22-0,28 zł/kWh (z przerwami)

Zrozumienie wyników

Wyniki są podzielone na 6 zakładek. Na urządzeniach mobilnych nawiguj za pomocą strzałek lub rozwijanego menu między zakładkami.

Zakładka Zawartość
Przegląd JAZ, zapotrzebowanie na ciepło, koszty energii, diagram Sankey (przepływ energii)
Roczny przebieg Miesięczny rozkład, podział na pomieszczenia (przy imporcie obciążenia cieplnego)
Efektywność Krzywe COP, rozkład JAZ, wskazówki optymalizacyjne
Ekonomiczność Amortyzacja, przepływ gotówki przez 16 lat, porównanie systemów grzewczych
Środowisko Bilans CO₂, równoważniki (drzewa, km samochodowe), scenariusze miksu energetycznego
Profesjonalista Analiza grzałki, informacje o dotacjach, symulacja przerw EVU, charakterystyka budynku i mapa cieplna COP

Ocena JAZ systemem sygnalizacji świetlnej

JAZ Ocena Kolor Komentarz
≥ 4,5 A+++ Zielony Optymalna efektywność
≥ 4,0 A++ Zielony Bardzo dobra efektywność
≥ 3,5 A+ Jasnozielony Dobra efektywność
≥ 3,0 A Żółty Kwalifikujący się do dotacji, potencjał optymalizacji
< 3,0 B Czerwony Poniżej progu dotacji

Najważniejsze punkty zakładek

Przegląd: Cztery kluczowe wskaźniki (JAZ, całkowite zapotrzebowanie na ciepło, zużycie energii, koszty) plus diagram Sankey, który wizualizuje przepływ energii – energia elektryczna i ciepło z otoczenia wpływają do pompy ciepła, a ciepło grzewcze i ciepła woda wychodzą.

Roczny przebieg: Wykres słupkowy z 12 miesiącami, przełączalny na widok tabelaryczny. Przy imporcie z kalkulatora obciążenia cieplnego dodatkowo: podział na pomieszczenia z kolorowymi polami dla maksymalnie 12 pomieszczeń.

Ekonomiczność: Inwestycja, czas amortyzacji, TCO przez 20 lat. Nowość: Wykres słupkowy przepływu gotówki pokazuje przejście z czerwonego (przed amortyzacją) na zielony (po amortyzacji).

Środowisko: Oszczędność CO₂ w kg/rok, ale także jako wizualne równoważniki – odpowiada X posadzonym drzewom lub Y unikniętym kilometrom samochodowym. Porównanie różnych scenariuszy miksu energetycznego (miks polski, energia odnawialna, własna PV).

Profesjonalista: Dla specjalistów – analiza grzałki z punktem bivalencyjnym, informacje o dotacjach, symulacja przerw EVU, charakterystyka budynku i mapa cieplna COP.

Wskazówka: Dla szczegółowego wyjaśnienia wszystkich wyników i diagramów przeczytaj pełną instrukcję pomp ciepła.

Ważne parametry wejściowe wyjaśnione

Jak prawidłowo odczytywać wartości COP

Wartości COP w karcie technicznej są zgodne ze standardową notacją:

A2/W35 = Powietrze zewnętrzne 2°C, Zasilanie 35°C
B0/W35 = Solanka 0°C, Zasilanie 35°C
W10/W35 = Woda gruntowa 10°C, Zasilanie 35°C

Typowe wartości COP dla pompy ciepła powietrze-woda:

Warunek Znaczenie Zakres COP
A-7/W35 Zimny dzień zimowy 2,0-3,0
A2/W35 Typowy dzień grzewczy 3,0-4,5
A7/W35 Łagodny dzień 4,0-5,5

Uwaga: COP przy W35 (35°C zasilania) jest znacznie wyższy niż przy W55 (55°C). Zawsze porównuj wartości przy tej samej temperaturze zasilania!

Temperatura zasilania

Temperatura zasilania ma największy wpływ na JAZ:

System Zasilanie Potencjał JAZ
Ogrzewanie podłogowe 30-35°C ⭐⭐⭐ Optymalny
Ogrzewanie ścienne 35-40°C ⭐⭐ Bardzo dobry
Duże grzejniki 40-50°C ⭐ Dobry
Standardowe grzejniki 50-60°C Akceptowalny
Stare małe grzejniki >60°C ⚠️ Krytyczny

Wskazówki optymalizacyjne:

  1. Wymień grzejniki na większe → możliwa niższa temperatura zasilania
  2. Przeprowadź hydrauliczne zrównoważenie
  3. Obniż krzywą grzewczą (stopniowo, testując granicę komfortu)

Strategie ciepłej wody 🆕

W Asystencie ciepłej wody możesz wybrać nie tylko zapotrzebowanie, ale także strategię podgrzewania:

Strategia Opis Efektywność
⏰ Ciągłe Zbiornik jest utrzymywany w cieple przez całą dobę Referencja
☀️ Raz dziennie Podgrzewanie o ustalonej porze (np. 12:00) +5-15%
🌅🌆 Dwa razy dziennie Rano i wieczorem +3-8%
🌞 Optymalizacja solarna Automatycznie 10-15 (idealne z PV) +10-20%
🌙 Nocny tryb Nocą z taryfą nocną −5-15%

Dlaczego czas podgrzewania ma znaczenie?

COP pompy ciepła zależy od temperatury zewnętrznej. W południe jest cieplej niż w nocy – pompa ciepła działa efektywniej. Przy inteligentnym czasie podgrzewania możesz zaoszczędzić 5-20% energii!

Wskazówka dla właścicieli PV: Wybierz "Optymalizacja solarna"! Podgrzewanie wody między 10-15 wykorzystuje własny prąd solarny i korzysta z wyższych temperatur zewnętrznych.

Często zadawane pytania

Dlaczego moja obliczona JAZ jest niższa niż podana przez producenta?

Może to mieć kilka przyczyn:

  • Wyższa temperatura zasilania: Producenci często podają JAZ przy 35°C zasilania
  • Chłodniejsza lokalizacja: Twoja normatywna temperatura zewnętrzna jest niższa niż lokalizacja referencyjna
  • Wysoki udział ciepłej wody: TWW jest przygotowywana przy wyższej temperaturze (65°C dla legionelli)
  • Nocny tryb TWW: Podgrzewanie przy niskich temperaturach zewnętrznych obniża JAZ

Jaką JAZ potrzebuję do dotacji?

Stan na 2024 (BEG):

  • Powietrze-woda: JAZ ≥ 3,0
  • Solanka-woda: JAZ ≥ 3,5
  • Woda-woda: JAZ ≥ 3,5
  • Bonus za naturalne czynniki chłodnicze (R290 propan)

Czy warto inwestować w pompę ciepła przy grzejnikach?

Tak, jeśli:

  • Możliwa temperatura zasilania ≤55°C
  • Realistyczna JAZ ≥ 3,0
  • Cena energii ≤ 0,30 zł/kWh

Sprawdź z naszym kalkulatorem obciążenia cieplnego "Optymalną temperaturę zasilania"!

Jaka jest różnica między COP a JAZ?

COP JAZ
Pomiar Laboratorium, ustalone warunki Rzeczywista eksploatacja, 1 rok
Okres Moment Średnia roczna
Wartość informacyjna Porównanie w warunkach normatywnych Rzeczywista efektywność
Typowa wartość 3,5-5,0 (przy A2/W35) 2,8-4,5

Wskazówki dla najlepszych wyników

✅ Użyj importu obciążenia cieplnego: Połączenie kalkulatora obciążenia cieplnego i pomp ciepła zapewnia najdokładniejsze wyniki

✅ Optymalizuj temperaturę zasilania: Sprawdź, czy możliwe są większe grzejniki – każdy stopień mniej to 2-3% więcej efektywności

✅ Inteligentne podgrzewanie ciepłej wody: Wybierz strategię podgrzewania "Optymalizacja solarna" lub "Raz dziennie w południe"

✅ Sprawdź wartości COP: Zwróć uwagę na właściwą temperaturę zasilania (W35 vs. W55) przy porównaniach

✅ Zapisz projekt: Zanotuj klucz projektu – dzięki temu możesz później porównać warianty

Uwaga: Obliczona JAZ to prognoza oparta na wprowadzonych danych. Rzeczywista JAZ zależy również od zachowania użytkownika, regulacji i instalacji. Dla wiążących obliczeń skonsultuj się z planistą.

Do instrukcji pomp ciepła z formułami i podstawami obliczeń →

Dalsze artykuły

Pogłęb swoją wiedzę o pompach ciepła:

Poprzedni krok: Do precyzyjnego obliczenia pompy ciepła potrzebujesz obciążenia cieplnego. Skorzystaj z naszego kalkulatora obciążenia cieplnego.

Następny krok: Połącz swoją pompę ciepła z fotowoltaiką! Skorzystaj z naszego kalkulatora solarnego dla optymalnego wymiarowania PV.