Warmtepomp Calculator (JAZ-Berekening)
Bereken de seizoensprestatiecoëfficiënt van uw warmtepomp volgens NEN 7120 – gratis en conform de norm.
Snelle Start
Wat berekent deze calculator?
De warmtepomp calculator bepaalt de seizoensprestatiecoëfficiënt (JAZ) van uw warmtepomp volgens NEN 7120. De JAZ is de belangrijkste efficiëntiemaatstaf en geeft aan hoeveel warmte de warmtepomp gemiddeld per jaar uit een eenheid elektriciteit genereert.
Eenvoudig uitgelegd: Een JAZ van 4,0 betekent: Uit 1 kWh elektriciteit worden 4 kWh warmte geproduceerd – waarvan 3 kWh uit de omgeving (gratis!) en slechts 1 kWh uit elektriciteit.
Wat u met de calculator ontvangt:
- Seizoensprestatiecoëfficiënt (JAZ/SCOP): De centrale efficiëntie-indicator volgens NEN 7120
- Stroomverbruik: Jaarlijkse elektriciteitsbehoefte voor verwarming en warm water [kWh/a]
- Operationele kosten: Jaarlijkse elektriciteitskosten op basis van uw tarief [€/a]
- Maandelijkse uitsplitsing: Warmtevraag en COP voor elke maand
- CO₂-balans: Milieu-impact van uw warmtepomp
Belangrijk: De JAZ moet niet worden verward met de COP! De COP is een laboratoriumwaarde onder vaste omstandigheden, de JAZ is het realistische jaargemiddelde. De JAZ is daarom altijd iets lager dan de beste COP.
In 3 Stappen naar het Resultaat
Stap 1: Warmtevraag vaststellen
Voer de warmtevraag van uw gebouw in:
Optie A: Importeren uit verwarmingslast calculator (aanbevolen)
- Heeft u al een verwarmingslastberekening uitgevoerd?
- Voer eenvoudig de 5-cijferige projectcode in
- Normale verwarmingslast, locatie en systeemtemperaturen worden automatisch overgenomen
Optie B: Handmatige invoer
- Normale verwarmingslast [kW]: De maximale verwarmingscapaciteit bij ontwerp temperatuur
- Onbekend? Richtwaarde: 40-60 W/m² bij niet-geïsoleerde oude gebouwen, 20-40 W/m² bij geïsoleerde gebouwen
- Postcode: Voor automatische klimaatgegevens (normale buitentemperatuur)
Warmwaterbehoefte (TWW):
- Voer de jaarlijkse warmwaterbehoefte in [kWh/a]
- Of gebruik de Warmwater Assistent (rekenmachine-icoon):
- Aantal personen in het huishouden
- Douchegedrag (zuinig/normaal/veel)
- Gebruik van badkuip
- NIEUW: Opwarmstrategie – Kies wanneer het water wordt verwarmd (middag = efficiënter!)
Tip: De warmwaterbehoefte maakt bij goed geïsoleerde huizen vaak 30-50% van de totale warmtevraag uit. Bij de opwarmtijd kunt u 5-20% elektriciteit besparen als u 's middags in plaats van 's nachts verwarmt!
Stap 2: Warmtepomp selecteren
Kies eerst het type warmtepomp:
| Type | Warmtebron | Typische JAZ | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| Lucht-Water | Buitenlucht | 2,8-3,8 | Goedkoop, eenvoudige installatie |
| Brine-Water | Bodem | 3,5-4,5 | Stabiele temperaturen, hogere investering |
| Water-Water | Grondwater | 4,2-5,0 | Hoogste efficiëntie, vergunning nodig |
Optie A: Uit catalogus kiezen
- De catalogus bevat actuele modellen van bekende fabrikanten
- Nominale prestaties, COP-waarden en fabrikantgegevens zijn opgeslagen
- Klik eenvoudig op het model – klaar!
Optie B: Handmatig invoeren
- Voor modellen die niet in de catalogus staan
- Vereist: Nominale prestatie [kW] en COP A2/W35
- Optioneel: COP A-7/W35 (voor koude dagen) en COP A7/W35 (voor milde dagen)
Waar vind ik de COP-waarden? In het technische gegevensblad van de warmtepomp, op de subsidie lijst van RVO of in het Keymark-certificaat. Let op de juiste aanvoertemperatuur (meestal W35 = 35°C).
Stap 3: Systeemparameters configureren
Verwarmingskring-temperaturen:
| Parameter | Vloerverwarming | Radiatoren | Oude radiatoren |
|---|---|---|---|
| Aanvoer | 30-35°C | 45-55°C | 60-70°C |
| Spreiding | 5-7 K | 7-10 K | 10-15 K |
Gouden Regel: Hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe hoger de JAZ! Elk Kelvin minder levert ongeveer 2-3% hogere efficiëntie op. Controleer of grotere radiatoren mogelijk zijn!
Warmwaterinstellingen:
- Opslagtemperatuur: Standaard 55°C (minimumtemperatuur volgens drinkwaterverordening)
- Legionellapreventie: Wekelijkse opwarming tot 65°C (kost efficiëntie, maar aanbevolen)
Stroomprijs:
- Huishoudelijke stroom: ca. 28-35 Ct/kWh
- Warmtepomptarief: ca. 22-28 Ct/kWh (met uitschakelperioden)
Resultaten begrijpen
De resultaten zijn onderverdeeld in 6 tabs. Op mobiele apparaten navigeert u met pijltjestoetsen of een dropdown tussen de tabs.
| Tab | Inhoud |
|---|---|
| Overzicht | JAZ, warmtevraag, stroomkosten, Sankey-diagram (energie stroom) |
| Jaarverloop | Maandelijkse verdeling, kamergewijze verdeling (bij verwarmingslast-import) |
| Efficiëntie | COP-curves, JAZ-uitsplitsing, optimalisatietips |
| Economisch | Terugverdientijd, cashflow over 16 jaar, verwarmingssysteemvergelijking |
| Milieu | CO₂-balans, equivalenten (bomen, auto-km), stroommix-scenario's |
| Profi | Verwarmingselementanalyse, subsidie-informatie, NEN 7120 details |
JAZ-Beoordeling met Verkeerslichtsysteem
| JAZ | Beoordeling | Kleur | Opmerking |
|---|---|---|---|
| ≥ 4,5 | A+++ | Groen | Optimale efficiëntie |
| ≥ 4,0 | A++ | Groen | Zeer goede efficiëntie |
| ≥ 3,5 | A+ | Lichtgroen | Goede efficiëntie |
| ≥ 3,0 | A | Geel | Subsidieerbaar, optimalisatiepotentieel |
| < 3,0 | B | Rood | Onder subsidiegrens |
Tab-Highlights
Overzicht: Vier Hero-indicatoren (JAZ, totale warmtevraag, stroomverbruik, kosten) plus een Sankey-diagram dat de energiestroom visualiseert – stroom en omgevingswarmte stromen in de warmtepomp, verwarmingswarmte en warm water komen eruit.
Jaarverloop: Staafdiagram met 12 maanden, schakelbaar naar tabelweergave. Bij import uit de verwarmingslast calculator bovendien: Kamergewijze verdeling met kleurgecodeerde vakken voor maximaal 12 kamers.
Economisch: Investering, terugverdientijd, TCO over 20 jaar. Nieuw: Cashflow-staafdiagram toont de overgang van rood (voor terugverdientijd) naar groen (na terugverdientijd).
Milieu: CO₂-besparing in kg/jaar, maar ook als aansprekende equivalenten – komt overeen met X geplante bomen of Y vermeden autokilometers. Vergelijking van verschillende stroommix-scenario's (Nederlandse mix, groene stroom, eigen PV).
Profi: Voor professionals – Verwarmingselementanalyse met bivalentiepunt, subsidie-informatie, uitschakelperioden-simulatie, gebouwkenlijn en COP-Heatmap.
Tip: Voor een uitgebreide uitleg van alle resultaten en diagrammen, lees de volledige warmtepomp handleiding.
Belangrijke Invoerparameters Uitgelegd
COP-Waarden Correct Lezen
De COP-waarden in het gegevensblad volgen een gestandaardiseerde notatie:
A2/W35 = Buitenlucht 2°C, Aanvoer 35°C
B0/W35 = Brine 0°C, Aanvoer 35°C
W10/W35 = Grondwater 10°C, Aanvoer 35°CTypische COP-Waarden van een Lucht-Water Warmtepomp:
| Voorwaarde | Betekenis | COP-Bereik |
|---|---|---|
| A-7/W35 | Koude winterdag | 2,0-3,0 |
| A2/W35 | Typische verwarmingsdag | 3,0-4,5 |
| A7/W35 | Milde dag | 4,0-5,5 |
Let op: COP bij W35 (35°C aanvoer) is aanzienlijk hoger dan bij W55 (55°C). Vergelijk altijd waarden met dezelfde aanvoertemperatuur!
Aanvoertemperatuur
De aanvoertemperatuur heeft de grootste invloed op de JAZ:
| Systeem | Aanvoer | JAZ-Potentieel |
|---|---|---|
| Vloerverwarming | 30-35°C | ⭐⭐⭐ Optimaal |
| Wandverwarming | 35-40°C | ⭐⭐ Zeer goed |
| Grote radiatoren | 40-50°C | ⭐ Goed |
| Standaard radiatoren | 50-60°C | Acceptabel |
| Oude kleine radiatoren | >60°C | ⚠️ Kritisch |
Optimalisatietips:
- Vervang radiatoren door grotere → lagere aanvoertemperatuur mogelijk
- Voer hydraulische balans uit
- Verlaag de verwarmingscurve (stapsgewijs, comfortgrens testen)
Warmwaterstrategieën 🆕
In de Warmwater Assistent kunt u niet alleen de behoefte, maar ook de opwarmstrategie kiezen:
| Strategie | Beschrijving | Efficiëntie |
|---|---|---|
| ⏰ Continu | Opslag wordt de klok rond warm gehouden | Referentie |
| ☀️ Eenmaal per dag | Opwarming op een vast tijdstip (bijv. 12:00) | +5-15% |
| 🌅🌆 Twee keer per dag | 's Ochtends en 's avonds | +3-8% |
| 🌞 Zonne-optimised | Automatisch 10-15 uur (ideaal met PV) | +10-20% |
| 🌙 Nachtbedrijf | 's Nachts met nachttarief | −5-15% |
Waarom maakt de opwarmtijd een verschil?
De COP van de warmtepomp hangt af van de buitentemperatuur. 's Middags is het warmer dan 's nachts – de warmtepomp werkt efficiënter. Bij een slimme opwarmtijd kunt u 5-20% elektriciteit besparen!
Tip voor PV-eigenaren: Kies "Zonne-optimised"! De warmwaterproductie tussen 10-15 uur maakt gebruik van uw eigen zonnestroom en profiteert van hogere buitentemperaturen.
Veelgestelde Vragen
Waarom is mijn berekende JAZ lager dan de fabrieksopgave?
Dit kan verschillende redenen hebben:
- Hogere aanvoertemperatuur: Fabrikanten geven vaak JAZ aan bij 35°C aanvoer
- Koudere locatie: Uw normale buitentemperatuur is lager dan de referentielocatie
- Hoge warmwateraandeel: TWW wordt bij hogere temperatuur bereid (65°C voor legionella)
- Nachtbedrijf TWW: Opwarming bij koude buitentemperaturen verlaagt de JAZ
Welke JAZ heb ik nodig voor de subsidie?
Stand 2024 (ISDE):
- Lucht-Water WP: JAZ ≥ 3,0
- Brine-Water WP: JAZ ≥ 3,5
- Water-Water WP: JAZ ≥ 3,5
- Bonus voor natuurlijke koudemiddelen (R290 Propaan)
Is een warmtepomp rendabel bij radiatoren?
Ja, als:
- Aanvoertemperatuur ≤55°C haalbaar is
- JAZ ≥ 3,0 realistisch is
- Stroomprijs ≤ 30 Ct/kWh
Controleer met onze verwarmingslast calculator de "Optimale aanvoertemperatuur"!
Wat is het verschil tussen COP en JAZ?
| COP | JAZ | |
|---|---|---|
| Meting | Laboratorium, gedefinieerde omstandigheden | Realistisch, 1 jaar |
| Periode | Momentopname | Jaargemiddelde |
| Betekenis | Vergelijking onder normomstandigheden | Werkelijke efficiëntie |
| Typische waarde | 3,5-5,0 (bij A2/W35) | 2,8-4,5 |
Tips voor Beste Resultaten
✅ Gebruik verwarmingslast-import: De combinatie van verwarmingslast- en warmtepomp calculator levert de nauwkeurigste resultaten
✅ Optimaliseer aanvoertemperatuur: Controleer of grotere radiatoren mogelijk zijn – elk Kelvin minder levert 2-3% meer efficiëntie op
✅ Verwarm warm water slim: Gebruik de opwarmstrategie "Zonne-optimised" of "Eenmaal per dag 's middags"
✅ Controleer COP-waarden: Let op de juiste aanvoertemperatuur (W35 vs. W55) bij vergelijking
✅ Project opslaan: Noteer de projectcode – hiermee kunt u later varianten vergelijken
Opmerking: De berekende JAZ is een prognose op basis van de ingevoerde gegevens. De werkelijke JAZ hangt ook af van gebruikersgedrag, regeling en installatie. Voor bindende berekeningen raadpleeg een specialist.
Naar de warmtepomp handleiding met formules en berekeningsgrondslagen →
Verdere Artikelen
Verdiep uw kennis over warmtepompen:
- Hoe werkt een warmtepomp?
- Warmtepompcomponenten in detail
- COP, JAZ & SCOP: Begrijp de cijfers
- Monovalent, Bivalent, Hybride: Bedrijfsmodi uitgelegd
- Warmtepomp Types & Droomteam met Zonne-energie
Vorige Stap: Voor een nauwkeurige warmtepompberekening heeft u de verwarmingslast nodig. Gebruik onze verwarmingslast calculator.
Volgende Stap: Combineer uw warmtepomp met fotovoltaïsche energie! Gebruik onze zonne-energie calculator voor de optimale PV-dimensionering.