Verwarmingslast- en warmtebehoefterekenaar

Bereken de verwarmingslast van uw gebouw volgens NEN 12831-1

Snelle start

Wat berekent deze rekenaar?

De verwarmingslast- en warmtebehoefterekenaar bepaalt de normconforme verwarmingslast volgens NEN 12831-1 evenals de jaarlijkse warmtebehoefte voor woongebouwen. De verwarmingslast geeft aan welke warmtecapaciteit het verwarmingssysteem moet leveren om uw gebouw zelfs bij de laagste buitentemperaturen op de gewenste kamertemperatuur te houden. De warmtebehoefte toont daarnaast hoeveel energie er gedurende het jaar daadwerkelijk nodig is.

Waarvoor heeft u verwarmingslast en warmtebehoefte nodig?

Dimensionering van de warmtebron: Ketel, warmtepomp of andere verwarmingssystemen correct dimensioneren
Radiator dimensionering: Controleren of bestaande radiatoren voldoende zijn of nieuwe dimensioneren
Optimalisatie van systeemtemperaturen: Lage aanvoertemperaturen voor efficiënte warmtepompwerking bepalen
Renovatieplanning: Effecten van energetische maatregelen op verwarmingslast en warmtebehoefte evalueren
Schatting van operationele kosten: Met de jaarlijkse warmtebehoefte de verwachte energiekosten berekenen

Belangrijk: De verwarmingslast is de maximale capaciteit bij extreme buitentemperaturen (worst-case), niet het energieverbruik over het jaar!

Twee berekeningsmethoden

Optie A: Vereenvoudigde invoer (Aanbevolen voor eengezinswoningen)

Ideaal voor een- en tweegezinswoningen. U voert alleen de gebouwkubus (lengte, breedte, verdiepingen, dakvorm) en enkele basisparameters in. De rekenaar genereert automatisch realistische ruimtes met typische bouwdelen.

Voordelen:

✅ Snel: Slechts 5-10 minuten invoertijd
✅ Eenvoudig: Geen gedetailleerde kennis van bouwdelen vereist
✅ Automatisch: Bouwdelen worden gekozen op basis van bouwjaar uit catalogus
✅ Realistisch: Netto binnenmaten, dakhellingen en verdiepingsvloeren worden correct berekend

In 3 stappen naar het resultaat:

Projectbasisgegevens invoeren: Adres invoeren → Klimaatgegevens worden automatisch geladen (norm-buitentemperatuur, luchtverversing)
Gebouwgeometrie invoeren in de wizard (5 stappen):
- Basis: Aantal verdiepingen, kelder, zolder
- Geometrie: Lengte, breedte, hoogtes, dakvorm, dakhelling
- Ramen: Raamoppervlak en verdeling naar windrichtingen
- Bouwdelen: U-waarden controleren/aanpassen (automatisch uit catalogus)
- Klaar: Samenvatting en ruimtes genereren
Berekenen en resultaat ontvangen

Wat wordt automatisch gegenereerd? Per verdieping wordt een representatieve ruimte met alle bouwdelen aangemaakt:

Buitenmuren in alle 4 windrichtingen
Ramen volgens uw verdeling
Deuren (alleen begane grond)
Vloeren en plafonds (met correcte correctiefactoren!)
Dakhellingen (bij zolder, geometrisch correct berekend)

Optie B: Gedetailleerde ruimte-invoer

Voor complexere gebouwen of wanneer u elke ruimte individueel wilt definiëren. Elke ruimte wordt afzonderlijk met zijn bouwdelen (muren, ramen, deuren, etc.) ingevoerd.

Voordelen:

✅ Precies: Elke ruimte met individuele gewenste temperatuur
✅ Flexibel: Verschillende bouwdelen per ruimte mogelijk
✅ Gedetailleerd: Ook geschikt voor complexe gebouwvormen

Belangrijk bij handmatige invoer:

Gebruik netto binnenmaten (zonder muurdiktes)
Trek raam- en deurvlakken van muurvlakken af
Stel bij verdiepingsvloeren tussen verwarmde ruimtes de correctiefactor op 0,0!

Belangrijke invoerparameters

Locatie en klimaatgegevens

Adres: Voer het volledige adres in. De rekenaar bepaalt automatisch:
- Norm-buitentemperatuur (bijv. -10°C voor Amsterdam, -8°C voor Rotterdam, -12°C voor Groningen)
- Aanbevolen luchtverversingsgraad (typisch 0,5 h⁻¹)

Belangrijk: De automatisch bepaalde waarden kunnen afwijken van de officiële NEN-waarden. Controleer voor normconforme berekeningen de BWP Klimaatkaart.

Gebouwgegevens

Bouwjaar: Bepalend voor de U-waarden van de bouwdelen
- voor 1980: Hoge U-waarden (slechte isolatie), bijv. buitenmuur 1,2 W/(m²·K)
- 1995-2001: Woningwet 1995, gemiddelde U-waarden
- vanaf 2021: BENG, lage U-waarden, bijv. buitenmuur 0,24 W/(m²·K)
Gebouwtype: Beïnvloedt de standaardwaarden (eengezinswoning, meergezinswoning, etc.)

Instellingen verwarmingssysteem

Aanvoertemperatuur (Standaard: 55°C)
- 35-45°C: Laagtemperatuur (vloerverwarming, warmtepomp)
- 45-65°C: Middentemperatuur (standaard radiatoren)
- 65-90°C: Hoogtemperatuur (oude radiatoren)
- Tip: Gebruik lage aanvoertemperaturen voor betere warmtepompefficiëntie!
Spreiding (Standaard: 10 K): Temperatuurverschil tussen aanvoer en retour
- 5 K: Grote verwarmingsoppervlakken, hoge volumestroom
- 10 K: Standaard voor radiatoren
- 15 K: Kleine verwarmingsoppervlakken, lage volumestroom

U-waarden (Warmtedoorgangscoëfficiënt)

De U-waarde geeft aan hoeveel warmte door een bouwdeel verloren gaat. Hoe lager, hoe beter!

Typische U-waarden in vergelijking:

Bouwdeel	voor 1980	1995-2001	vanaf 2021 (BENG)
Buitenmuur	1,0-1,5	0,5-0,7	0,20-0,24
Ramen	2,5-3,5	1,5-2,0	0,90-1,1
Dak	0,8-1,2	0,3-0,4	0,14-0,18
Vloerplaat	0,8-1,2	0,5-0,7	0,25-0,35

Bij renovatie: Gebruik de U-waarden van de gerenoveerde bouwdelen, bijv. na gevelisolatie 0,24 W/(m²·K) in plaats van 1,2 W/(m²·K).

Resultaten begrijpen

Na de berekening ontvangt u uitgebreide resultaten in drie tabs:

Tab 1: Verwarmingslast (Hoofdresultaten)

Q̇_trans: Totale transmissiewarmteverlies door muren, ramen, deuren, vloeren, plafonds [kW]
Q̇_vent: Totale ventilatiewarmteverlies door luchtverversing [kW]
Q̇_Heiz,R: Ruimteverwarmingslast - Som van alle ruimtes [kW]
Q̇_Heiz,G: Gebouwverwarmingslast volgens NEN 12831-1 [kW] → Bepalend voor dimensionering van warmtebron!

De gebouwverwarmingslast is hoger dan de som van de ruimteverwarmingslasten, omdat deze een toeslag (100% op ventilatieverliezen) voor opwarm- en systeemverliezen bevat.

Tab 2: Jaarverloop warmtebehoefte 🆕

Gedetailleerde analyse van de jaarlijkse warmtebehoefte op basis van reële weergegevens (PVGIS):

Totale warmtebehoefte: Jaarlijkse energiebehoefte voor verwarming [kWh/jaar]
Warmtepomp stroomverbruik: Geschat stroomverbruik bij JAZ 3,5 [kWh/jaar]
Verwarmingsuren per jaar: Aantal uren waarin verwarmd moet worden
Maximale uurlijkse warmtebehoefte: Hoogste optredende verwarmingscapaciteit [kW]
Maandelijkse uitsplitsing: Warmtebehoefte, verwarmingsuren en gemiddelde temperaturen per maand
Jaarverloop-diagram: Visualisatie van uurlijkse/maandelijkse warmtebehoeften

Verschil met verwarmingslast: De verwarmingslast (Tab 1) is de maximale capaciteit bij norm-buitentemperatuur voor extreme omstandigheden. De jaarlijkse warmtebehoefte (Tab 2) is gebaseerd op reële weergegevens en toont de typische werking. De verwarmingslast is doorgaans hoger, omdat deze voor worst-case is ontworpen.

Tab 3: Renovatievoorstellen gebouwschil 🆕

Automatische analyse van optimalisatiepotentieel:

Besparingspotentieel: Energiebesparing en reductie van verwarmingslast per bouwdeelgroep
U-waarde vergelijking: Huidige situatie vs. doel volgens BENG 2024
Prioritering: Bouwdelen met het hoogste besparingspotentieel worden benadrukt
Berekeningsbasis: Gebaseerd op graaddagenmethode en huidige BENG 2024 normen

Weergegeven voor elke bouwdeelgroep:

Totale oppervlakte [m²]
Gemiddelde U-waarde huidige situatie [W/(m²·K)]
Doel-U-waarde volgens BENG 2024 [W/(m²·K)]
Jaarlijkse energiebesparing [kWh/a]
Reductie van verwarmingslast [kW]

Belangrijk: De renovatievoorstellen zijn richtwaarden voor grove oriëntatie. Voor bindende plannen raadpleeg een energieadviseur. Investeringskosten en terugverdientijd zijn niet inbegrepen.

PDF-Export 📄

Klik op "Volledig PDF-rapport exporteren" voor een uitgebreid rapport met:

Samenvatting van alle gebouwgegevens en verwarmingslasten
Gedetailleerde uitsplitsing per ruimte met alle bouwdelen
Jaarverloop warmtebehoefte met maandtabel
Renovatievoorstellen met BENG 2024 doelwaarden
Disclaimer en berekeningsgrondslagen

Per ruimte

Q̇_R: Ruimteverwarmingslast [kW]
Gewenste capaciteit: Vereiste radiatorcapaciteit [kW]
Huidige capaciteit: Werkelijke aanwezige radiatorcapaciteit [kW] (indien radiatoren gedefinieerd)
Status:
- 🟢 Voldoende: Radiatoren zijn correct gedimensioneerd
- 🔴 Te klein: Radiatoren zijn te klein → Ruimte wordt niet voldoende verwarmd!

Optimale aanvoertemperatuur berekenen

Klik op "Optimale aanvoertemperatuur berekenen" om de laagste systeemtemperatuur te bepalen waarbij alle ruimtes voldoende worden verwarmd.

Interpretatie:

35-55°C: ✅ Ideaal voor warmtepompen (hoge COP = lage operationele kosten)
55-65°C: ⚠️ Standaard voor radiatoren, voor warmtepompen nog acceptabel, maar al grensgeval
>65°C: ❌ Radiatoren te klein, warmtepompwerking inefficiënt → Radiatoren vergroten of vloerverwarming toevoegen

De "kritische ruimte" is de ruimte met de slechtste dekking - hier beperkt een te kleine radiator de gehele systeemtemperatuur!

Veelgestelde vragen

Waarom is de gebouwverwarmingslast hoger dan de som van de ruimteverwarmingslasten?

De gebouwverwarmingslast bevat een toeslag (100% op ventilatieverliezen) volgens NEN 12831-1, om opwarmprocessen en systeemverliezen te compenseren. Dit is normconform en belangrijk voor de juiste dimensionering!

Mijn gebouw heeft hoge verwarmingslasten - is dat normaal?

Dat hangt sterk af van het bouwjaar en isolatiestandaard:

Oud gebouw (voor 1980, niet gerenoveerd): 80-150 W/m² woonoppervlak is normaal
Standaard (BENG 2014): 40-70 W/m²
Passiefhuis: <15 W/m²

Kan ik radiatoren achteraf toevoegen?

Ja! Klik in de ruimteweergave op "Radiatoren toevoegen" en kies type en grootte. De rekenaar berekent automatisch de huidige capaciteit bij uw aanvoertemperatuur.

Wat betekent "correctiefactor"?

De correctiefactor (f_T) houdt rekening met het temperatuurverschil naar de aangrenzende ruimte:

f_T = 1,0: Buitenlucht (volledig warmteverlies)
f_T = 0,5: Onverwarmde kelder, zolder (half warmteverlies)
f_T = 0,0: Verwarmde aangrenzende ruimte (geen warmteverlies!)

Veelgemaakte fout: Verdiepingsvloeren tussen verwarmde ruimtes met f_T = 1,0 invoeren → veroorzaakt dubbele verliezen! Correct is f_T = 0,0.

Hoe nauwkeurig zijn de automatische klimaatgegevens?

De automatisch bepaalde waarden zijn gebaseerd op geografische gegevens en zijn goede richtwaarden. Voor officiële, normconforme berekeningen dient u de waarden te vergelijken met de BWP Klimaatkaart of de NEN-tabellen.

Tips voor de beste resultaten

✅ Gebruik realistische invoer: Meet de gebouwafmetingen na of gebruik bouwtekeningen

✅ Controleer het bouwjaar: Komen de automatisch gekozen U-waarden overeen met uw gebouw? Bij renovaties aanpassen!

✅ Let op correctiefactoren: Verdiepingsvloeren tussen verwarmde ruimtes altijd met f_T = 0,0!

✅ Voor warmtepompen: Gebruik "Optimale aanvoertemperatuur" - als >55°C, moet u grotere radiatoren overwegen

✅ Vergelijk: Bereken eerst de huidige situatie, daarna na renovatie → zie de besparing direct!

Opmerking over norm-buitentemperatuur: De weergegeven spreiding komt mogelijk niet overeen met de NEN-normwaarden. Raadpleeg voor normconforme berekeningen de officiële klimaatkaart of de NEN-tabellen. → BWP Klimaatkaart

Ga naar de verwarmingslast-handleiding met formules en berekeningsgrondslagen →

Verdere artikelen

Verdiep uw kennis met onze vakartikelen:

Volgende stap: Met de Warmtepomp-rekenaar kunt u op basis van uw verwarmingslast de optimale warmtepomp dimensioneren.