Pompy ciepła stały się dominującą technologią grzewczą w nowych budynkach. W Polsce, według danych PORT PC i POBE, sprzedaż pomp ciepła w ostatnich latach rośnie o kilkadziesiąt procent rocznie, a w wielu nowych domach jednorodzinnych są one podstawowym źródłem ciepła. Globalny rynek pomp ciepła osiągnął w 2024 r. wartość ok. 70 mld USD.

Za ten rozwój odpowiada kilka czynników: rosnące ceny paliw kopalnych, większa świadomość ekologiczna, zaostrzające się wymagania prawne dotyczące efektywności energetycznej budynków oraz atrakcyjne programy dotacyjne (w Polsce m.in. „Czyste Powietrze”, „Moje Ciepło”, „Ciepłe Mieszkanie”). Do tego dochodzi postęp techniczny – współczesne pompy ciepła są znacznie efektywniejsze i cichsze niż urządzenia sprzed kilkunastu lat.

Ten poradnik na rok 2026 wyjaśnia zasadę działania pomp ciepła, porównuje ich główne typy, omawia aktualne koszty i dostępne w Polsce formy wsparcia oraz podaje wskazówki dotyczące prawidłowego doboru mocy zgodnie z obowiązującymi normami. Znajdą tu Państwo również odwołania do naszych bardziej szczegółowych artykułów na wybrane tematy.

---

Czym jest pompa ciepła?

Pompa ciepła to urządzenie, które transportuje ciepło z niższego na wyższy poziom temperatury. Zasada działania jest identyczna jak w lodówce – tylko cel jest odwrotny: lodówka odbiera ciepło z wnętrza i oddaje je do otoczenia, natomiast pompa ciepła pobiera ciepło z otoczenia (powietrza, gruntu, wody) i przekazuje je do instalacji grzewczej budynku.

Obieg w czterech fazach

Obieg termodynamiczny pompy ciepła składa się z czterech następujących po sobie faz:

Faza	Element	Proces	Stan skupienia
1	Parownik	Pobór ciepła z otoczenia	Ciecz → Gaz
2	Sprężarka	Podniesienie ciśnienia i temperatury	Gaz (gorący)
3	Skraplacz	Oddanie ciepła do instalacji grzewczej	Gaz → Ciecz
4	Zawór rozprężny	Spadek ciśnienia i temperatury	Ciecz (zimna)

Czynnik chłodniczy krąży w tym obiegu w sposób ciągły. Przy niskiej temperaturze pobiera ciepło, a przy wyższej je oddaje. Jedynym elementem zużywającym energię elektryczną jest sprężarka.

Szczegółowe omówienie podstaw fizycznych znajdą Państwo w artykule Anty‑lodówka: jak działa pompa ciepła?.

---

Główne elementy układu

Każda pompa ciepła składa się z tych samych podstawowych komponentów, współpracujących w zamkniętym obiegu:

Element	Funkcja	Cechy
Parownik	Pobiera ciepło z otoczenia	Wymiennik ciepła o dużej powierzchni
Sprężarka	Spręża czynnik chłodniczy	Napęd elektryczny, główny odbiornik energii
Skraplacz	Oddaje ciepło do instalacji grzewczej	Kompaktowy wymiennik ciepła
Zawór rozprężny	Obniża ciśnienie i temperaturę	Element dławiący, bezobsługowy
Czynnik chłodniczy	Transportuje ciepło	Wrze w niskiej temperaturze

Czynniki chłodnicze – zmiana generacji

Tradycyjne czynniki, takie jak R410A, mają wysoki współczynnik tworzenia efektu cieplarnianego (GWP). Nowoczesne pompy ciepła coraz częściej wykorzystują R290 (propan) o GWP równym 3 (dla porównania: R410A ma GWP 2088). R290 jest czynnikiem palnym, dlatego ilość napełnienia jest ograniczana, a przy montażu należy zachować odpowiednie odległości i wymagania bezpieczeństwa.

Szczegóły dotyczące poszczególnych elementów opisujemy w artykule Elementy pompy ciepła: wymienniki, sprężarka i zawór rozprężny.

---

Typy pomp ciepła – porównanie

Pompy ciepła klasyfikuje się według źródła ciepła oraz medium po stronie instalacji grzewczej. Trzy najczęściej stosowane w budynkach mieszkalnych typy to:

Powietrzna pompa ciepła powietrze–woda

Pompa powietrze–woda pobiera ciepło z powietrza zewnętrznego i przekazuje je do wody grzewczej w instalacji centralnego ogrzewania.

Zalety:

• Niskie koszty montażu
• Zazwyczaj brak konieczności uzyskania pozwolenia
• Elastyczne ustawienie (jednostka zewnętrzna lub kompakt wewnętrzny)
• Krótki czas instalacji

Wady:

• Spadek efektywności przy niskich temperaturach zewnętrznych
• Hałas jednostki zewnętrznej
• Wyższe koszty eksploatacji niż w systemach solanka–woda

Pompa ciepła solanka–woda (gruntowa)

Pompa solanka–woda wykorzystuje stałą temperaturę gruntu. Ciepło odbierane jest przez poziome kolektory gruntowe lub pionowe sondy.

Zalety:

• Bardzo wysoka efektywność (stabilna temperatura źródła)
• Brak głośnej jednostki zewnętrznej
• Możliwość pasywnego chłodzenia latem
• Najniższe koszty eksploatacji

Wady:

• Wysokie koszty inwestycyjne (odwierty lub rozległe wykopy)
• Konieczność zgłoszenia lub pozwolenia na wykonanie sond/odwiertów (w Polsce – do starostwa i często do Wód Polskich)
• Wymagana odpowiednia powierzchnia działki dla kolektorów poziomych
• Dłuższy czas projektowania i realizacji

Pompa ciepła powietrze–powietrze

Pompa powietrze–powietrze ogrzewa bezpośrednio powietrze w pomieszczeniach, bez obiegu wodnego. W Polsce stosowana głównie jako klimatyzacja z funkcją grzania lub dogrzewania.

Zalety:

• Funkcja grzania i chłodzenia
• Niskie koszty inwestycyjne
• Szybka reakcja na zmiany temperatury

Wady:

• Brak przygotowania ciepłej wody użytkowej
• Konieczność montażu jednostek wewnętrznych lub systemu kanałów
• Zwykle niższa efektywność sezonowa niż w systemach wodnych

Tabela porównawcza typów pomp ciepła

Kryterium	Powietrze–woda	Solanka–woda	Powietrze–powietrze
Koszt zakupu	40.000–80.000 zł	70.000–140.000 zł	15.000–40.000 zł
JAZ (typowo)	3,0–4,0	4,0–5,0	2,5–3,5
Wymagany teren	Mały	Duży (prace ziemne/odwierty)	Mały
Pozwolenia	Zwykle nie	Tak (odwierty, uzgodnienia wodnoprawne)	Zwykle nie
Ciepła woda użytkowa	Tak	Tak	Nie
Chłodzenie	Opcjonalnie	Możliwe pasywne	Tak (klimatyzacja)
Hałas	Słyszalna jednostka zewnętrzna	Bardzo cicha	Słyszalne jednostki wewnętrzne
Najlepsze zastosowanie	Nowy dom, modernizacja	Nowy dom z działką / wysoka efektywność	Dogrzewanie, mieszkania, biura

Więcej o typach pomp ciepła i ich łączeniu z fotowoltaiką opisujemy w artykule Typy pomp ciepła i duet z instalacją fotowoltaiczną.

---

Wskaźniki efektywności: COP, JAZ, SCOP

Efektywność pompy ciepła opisuje się kilkoma wskaźnikami. Ich zrozumienie jest kluczowe przy porównywaniu urządzeń i analizie opłacalności.

COP – Coefficient of Performance

COP to chwilowy współczynnik efektywności mierzony w warunkach laboratoryjnych (np. A2/W35 = powietrze 2°C, woda grzewcza 35°C).

Wzór:

COP = Moc grzewcza (kW) ÷ Moc elektryczna (kW)

COP = 4 oznacza, że z 1 kW energii elektrycznej uzyskujemy 4 kW ciepła.

SCOP – Seasonal Coefficient of Performance

SCOP uwzględnia różne punkty pracy w całym sezonie grzewczym i jest bardziej reprezentatywny niż COP. Oblicza się go zgodnie z normą EN 14825 (w Polsce wdrożoną jako PN-EN 14825) i podaje na unijnym etykiecie energetycznej urządzenia.

JAZ – roczny współczynnik efektywności

JAZ (Jahresarbeitszahl) to rzeczywista sezonowa efektywność zainstalowanej pompy ciepła w konkretnym budynku. Uwzględnia wszystkie warunki pracy, częściowe obciążenie oraz zużycie energii pomocniczej.

Wzór (analogicznie do wytycznych VDI 4650, w Polsce stosowany w wytycznych PORT PC):

JAZ = Wyprodukowane ciepło (kWh/rok) ÷ Zużyta energia elektryczna (kWh/rok)

Ocena wartości JAZ

JAZ	Ocena	Typowe zastosowanie
< 3,0	Niewystarczająca	Stare instalacje, niekorzystne warunki
3,0–3,5	Akceptowalna	Modernizowany budynek z wysoką temperaturą zasilania
3,5–4,0	Dobra	Standardowy nowy dom
> 4,0	Bardzo dobra	Nowy dom z ogrzewaniem podłogowym, pompa gruntowa

Szczegółowe objaśnienia wskaźników i ich obliczania znajdą Państwo w artykule Wskaźniki i dobór mocy pomp ciepła.

---

Dobór mocy pompy ciepła

Prawidłowe dobranie mocy pompy ciepła ma kluczowe znaczenie dla efektywności i komfortu. Zbyt duża pompa będzie często się włączać i wyłączać (taktowanie), co zwiększa zużycie energii i przyspiesza zużycie sprężarki.

Podstawy – obliczenie obciążenia cieplnego

Obciążenie cieplne (tzw. „heizlast”) określa, jaka moc grzewcza jest potrzebna przy obliczeniowej najniższej temperaturze zewnętrznej. W Polsce oblicza się je zgodnie z normą PN-EN 12831-1 (lokalna implementacja EN 12831), często z wykorzystaniem oprogramowania zgodnego z tą normą.

Orientacyjne wartości jednostkowego obciążenia cieplnego:

Typ budynku	Jednostkowe obciążenie cieplne
Dom pasywny	10–20 W/m²
Bardzo energooszczędny (NF40 / WT 2021 z dużym zapasem)	25–35 W/m²
Typowy nowy dom spełniający WT 2021	40–50 W/m²
Budynek po termomodernizacji (po 1995 r.)	60–80 W/m²
Starszy budynek przed 1980 r. po częściowej modernizacji	100–150 W/m²
Nieocieplony budynek sprzed 1960 r.	120–180 W/m²

Prosty wzór orientacyjny

Moc grzewcza (kW) = Powierzchnia (m²) × Jednostkowa wartość (W/m²) ÷ 1000

Przykład: Nowy dom 150 m², 45 W/m²: 150 × 45 ÷ 1000 = 6,75 kW obciążenia cieplnego

Doliczenie ciepłej wody użytkowej

Do mocy grzewczej na cele CO dodaje się zapotrzebowanie na przygotowanie ciepłej wody:

• Przeciętne gospodarstwo domowe: ok. +0,25 kW na osobę
• Przy osobnej pompie ciepła do CWU: można pominąć ten dodatek w mocy głównej pompy do CO

Pełny przykład:

• Dom 150 m²: 6,75 kW
• 4 osoby: +1,0 kW
• Razem: 7,75 kW → dobór pompy ciepła ok. 8 kW

Do dokładnych obliczeń warto wykorzystać kalkulator zgodny z normą PN-EN 12831-1 lub zlecić audytorowi energetycznemu wykonanie obliczeń obciążenia cieplnego i charakterystyki energetycznej budynku.

---

Sposoby pracy systemu

W zależności od budynku i wymagań można zastosować różne strategie pracy pompy ciepła.

Praca monowalentna

Pompa ciepła pokrywa samodzielnie całe zapotrzebowanie na ciepło. To najefektywniejszy wariant.

Wymagania:

• Dobrze ocieplony budynek (nowy lub po kompleksowej termomodernizacji)
• Instalacja niskotemperaturowa (zasilanie maks. ok. 55°C)
• Pompa ciepła dobrana do obciążenia cieplnego

Praca biwalentna

Pompa ciepła współpracuje z drugim źródłem ciepła (np. kotłem gazowym lub na biomasę). Poniżej określonej temperatury zewnętrznej (punkt biwalentny) uruchamia się źródło szczytowe.

Warianty:

Wariant	Opis
Biwalentny równoległy	Pompa ciepła i źródło szczytowe pracują równocześnie
Biwalentny alternatywny	Poniżej punktu biwalentnego pracuje tylko źródło szczytowe
Biwalentny częściowo równoległy	Połączenie obu strategii

System hybrydowy

System hybrydowy łączy pompę ciepła i kocioł gazowy/olejowy (lub na biomasę) w jednym układzie sterowanym automatycznie. Sterownik wybiera w danym momencie bardziej opłacalne źródło ciepła, biorąc pod uwagę temperaturę zewnętrzną i ceny energii.

Pomoc przy wyborze:

Sytuacja	Zalecany sposób pracy
Nowy dom, ogrzewanie podłogowe	Monowalentny
Zmodernizowany budynek, niska temp. zasilania	Monowalentny
Starszy budynek z grzejnikami 60°C	Biwalentny lub hybrydowy
Budynek bez planowanej termomodernizacji	Hybrydowy

Szczegóły dotyczące sposobów pracy opisujemy w artykule Sposoby pracy pomp ciepła: monowalentna, biwalentna i hybrydowa.

---

Koszty i opłacalność

Koszty związane z pompą ciepła obejmują zakup urządzenia, montaż oraz późniejsze koszty eksploatacji.

Koszty inwestycyjne (z montażem)

Typ pompy ciepła	Szacunkowy koszt	Uwagi
Powietrze–woda	40.000–80.000 zł	W zależności od mocy i producenta
Solanka–woda (kolektor poziomy)	60.000–110.000 zł	Z kolektorem gruntowym
Solanka–woda (sondy pionowe)	70.000–140.000 zł	Z odwiertami (ok. 150–300 zł/mb, zależnie od regionu)
Woda–woda	60.000–120.000 zł	Z kompletną instalacją studni

Obliczanie kosztów eksploatacji

Roczne koszty energii elektrycznej można oszacować:

Koszt prądu = Zapotrzebowanie na ciepło (kWh/rok) ÷ JAZ × Cena energii (zł/kWh)

Przykład:

• Zapotrzebowanie na ciepło: 15.000 kWh/rok
• JAZ: 4,0
• Cena energii: 0,90 zł/kWh (przykładowa cena całkowita z opłatami)

Koszt prądu = 15.000 ÷ 4,0 × 0,90 = 3.375 zł/rok

Porównanie systemów grzewczych

Wskaźnik	Pompa ciepła	Kocioł gazowy kondensacyjny	Kocioł olejowy
Cena energii	0,90 zł/kWh (prąd)	0,30–0,35 zł/kWh (gaz)	0,35–0,40 zł/kWh (olej)
JAZ / sprawność	4,0	ok. 0,95	ok. 0,90
Efektywny koszt 1 kWh ciepła	ok. 0,23 zł/kWh	ok. 0,32–0,37 zł/kWh	ok. 0,39–0,44 zł/kWh
Przy 15.000 kWh/rok	ok. 3.375 zł/rok	4.800–5.550 zł/rok	5.850–6.600 zł/rok

Przy JAZ = 4,0 pompa ciepła zapewnia najniższe koszty ogrzewania, mimo wyższej ceny jednostkowej energii elektrycznej.

Dofinansowanie w Polsce

W Polsce nie funkcjonują programy BAFA ani KfW. Ich odpowiednikami są krajowe programy dotacyjne finansowane z NFOŚiGW oraz funduszy europejskich. Najważniejsze z nich (stan na 2025/2026 r.):

Program	Zakres wsparcia (pompy ciepła)	Kluczowe warunki
Czyste Powietrze	Dotacja do wymiany źródła ciepła w domach jednorodzinnych – do ok. 66.000 zł (wariant najwyższy) przy kompleksowej termomodernizacji, w tym pompa ciepła	Dochody gospodarstwa domowego w określonych progach, budynek istniejący, likwidacja starego źródła na paliwo stałe, wymagania dot. efektywności urządzenia (lista ZUM)
Moje Ciepło	Dofinansowanie do pomp ciepła w nowych domach jednorodzinnych – zwykle 7.000–21.000 zł w zależności od typu pompy	Nowy budynek mieszkalny jednorodzinny, spełnienie wymagań wskaźnika EP (zapas względem WT 2021), brak wcześniejszego ogrzewania na paliwo stałe
Ciepłe Mieszkanie	Dotacje dla właścicieli lokali w budynkach wielorodzinnych – możliwy wybór pompy ciepła jako nowego źródła ciepła	Dochody w określonych progach, lokal w budynku wielorodzinnym, wymiana nieefektywnego źródła ciepła
Ulga termomodernizacyjna	Odliczenie od podstawy opodatkowania kosztów m.in. zakupu i montażu pompy ciepła (do 53.000 zł na podatnika)	Właściciel lub współwłaściciel domu jednorodzinnego, rozliczenie w PIT, inwestycja zakończona w ciągu 3 lat

---

Pompa ciepła w budynku istniejącym (tzw. „starym”)

Montaż pompy ciepła w starszym budynku jest możliwy, ale wymaga starannego przygotowania.

Główne wyzwania

• Wysoka temperatura zasilania: Stare grzejniki często wymagają 60–70°C
• Słaba izolacja cieplna: Duże straty ciepła wymuszają zastosowanie pompy o dużej mocy
• Ograniczenia przestrzenne: Trudności z lokalizacją jednostki zewnętrznej lub wykonaniem odwiertów

Możliwe rozwiązania

Działanie	Efekt
Docieplenie ścian i dachu	Obniżenie zapotrzebowania na ciepło o 30–50%
Wymiana okien	Zmniejszenie strat przez przenikanie i infiltrację
Zastosowanie grzejników niskotemperaturowych	Umożliwienie pracy przy 45–50°C
Ogrzewanie podłogowe (całe lub częściowe)	Dalsze obniżenie temperatury zasilania
System hybrydowy	Wspomaganie pompy ciepła w mroźne dni

Realistyczne wartości JAZ w budynkach istniejących

Stan budynku	Temperatura zasilania	Oczekiwany JAZ
Nieocieplony, stare grzejniki	60–70°C	2,5–3,0
Częściowo ocieplony	50–55°C	3,0–3,5
Po termomodernizacji, nowe grzejniki	45–50°C	3,5–4,0
Po termomodernizacji, ogrzewanie podłogowe	35–40°C	4,0–4,5

---

Idealny duet: pompa ciepła + fotowoltaika

Połączenie pompy ciepła z instalacją fotowoltaiczną (PV) daje szczególnie korzystne efekty: własny prąd z PV zasila pompę ciepła, co obniża rachunki i poprawia bilans emisji CO₂.

Synergie takiego połączenia

• Wyższy autokonsumpcja energii: Nadwyżki z PV są zużywane przez pompę ciepła
• Niższe koszty ogrzewania: Część energii elektrycznej jest „za darmo” z dachu
• Niskoemisyjne ogrzewanie: Ciepło produkowane z odnawialnej energii
• Większa niezależność: Mniejsza wrażliwość na wzrost cen energii z sieci

Rekomendacje dotyczące wymiarowania

Element	Zalecana wielkość	Przykład (dom 150 m²)
Pompa ciepła	Zgodnie z obciążeniem cieplnym	ok. 8 kW
Instalacja PV	Standardowa + 2–3 kWp na potrzeby pompy	ok. 10 kWp
Magazyn energii	Opcjonalnie 8–12 kWh	ok. 10 kWh

Przykładowe wyliczenie

Założenia:

• Dom 150 m², 4 osoby
• Pompa ciepła 8 kW, JAZ 4,0
• Zapotrzebowanie na ciepło: 15.000 kWh/rok → zużycie prądu przez pompę: 3.750 kWh/rok
• Zużycie energii na cele bytowe: 4.000 kWh/rok
• Razem: 7.750 kWh/rok

Z instalacją PV 10 kWp i magazynem 10 kWh:

• Roczna produkcja PV: ok. 10.000 kWh
• Autokonsumpcja: ok. 5.000 kWh (50%)
• Stopień samowystarczalności: ok. 65%
• Zakup energii z sieci: tylko ok. 2.750 kWh/rok
• Oszczędność na rachunkach: rzędu 1.500–2.000 zł/rok (w zależności od taryfy i rozliczeń prosumenckich)

Więcej o łączeniu pomp ciepła z PV opisujemy w artykule Typy pomp ciepła i duet z instalacją fotowoltaiczną.

---

Zalety i wady – podsumowanie

Zalety

Zaleta	Wyjaśnienie
Wysoka efektywność	JAZ 3–5: z 1 kWh prądu powstaje 3–5 kWh ciepła
Niska emisja CO₂	Brak lokalnych spalin, przy zasilaniu OZE – bardzo niska emisja całkowita
Niskie koszty eksploatacji	Przy dobrej JAZ tańsze ogrzewanie niż gazem czy olejem
Długa żywotność	15–25 lat, niewielkie wymagania serwisowe
Brak magazynu paliwa	Nie potrzeba zbiornika na olej ani przyłącza gazowego
Możliwość chłodzenia	Wiele modeli umożliwia chłodzenie latem
Dostępne dotacje	Wysokie dofinansowanie z programów krajowych i ulga podatkowa

Wady

Wada	Wyjaśnienie
Wyższy koszt inwestycyjny	40.000–140.000 zł w zależności od typu
Zależność od energii elektrycznej	Przy braku zasilania brak ogrzewania (chyba że jest zasilanie awaryjne)
Spadek efektywności przy mrozach	Pompy powietrzne tracą sprawność przy bardzo niskich temperaturach
Hałas jednostki zewnętrznej	Konieczne zachowanie odległości od okien i granicy działki
Wymóg niskiej temperatury zasilania	Nie każda stara instalacja grzejnikowa się nadaje bez modernizacji
Większy nakład na projekt	Konieczność prawidłowego doboru mocy i analizy budynku

---

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy pompa ciepła opłaca się w starym domu?

Tak, ale pod pewnymi warunkami. Kluczowe są: możliwa do uzyskania temperatura zasilania instalacji oraz obciążenie cieplne po ewentualnej termomodernizacji. Jeśli po modernizacji budynku można pracować z temperaturą zasilania poniżej 55°C i osiągnąć JAZ co najmniej 3,0, pompa ciepła jest zazwyczaj rozwiązaniem ekonomicznie uzasadnionym. W przeciwnym razie warto rozważyć system hybrydowy (pompa ciepła + kocioł).

Jak głośna jest pompa ciepła?

Nowoczesne powietrzne pompy ciepła osiągają poziom mocy akustycznej rzędu 35–55 dB(A). Dla porównania: lodówka to ok. 40 dB(A), zwykła rozmowa – ok. 60 dB(A). Przy lokalizacji jednostki zewnętrznej należy uwzględnić wymagania polskiego prawa (dopuszczalne poziomy hałasu na granicy działki) oraz komfort domowników i sąsiadów.

Jak długo działa pompa ciepła?

Przy prawidłowym montażu i regularnym serwisie żywotność wynosi zwykle 15–25 lat. Najbardziej obciążonym elementem jest sprężarka. Częste taktowanie (częste włączanie i wyłączanie) skraca jej żywotność, dlatego tak ważny jest właściwy dobór mocy i odpowiednia pojemność wodna instalacji.

Jaka temperatura zasilania jest optymalna?

Im niższa, tym lepiej dla efektywności:

• Ogrzewanie podłogowe: 30–35°C
• Grzejniki niskotemperaturowe: 45–50°C
• Tradycyjne grzejniki: 55–60°C (granica dla sensownej pracy pompy ciepła)

Obniżenie temperatury zasilania o 5°C poprawia JAZ o ok. 0,3–0,5.

Czy pompa ciepła może chłodzić?

Tak, wiele pomp ciepła może pracować w trybie odwróconym i chłodzić pomieszczenia latem. Pompy powietrze–woda oferują aktywne chłodzenie (jak klimatyzacja), a systemy solanka–woda mogą realizować chłodzenie pasywne z wykorzystaniem niskiej temperatury gruntu. Trzeba jednak pamiętać, że moc chłodnicza i komfort mogą być niższe niż w typowej klimatyzacji.

---

Ramy prawne i świadectwa energetyczne w Polsce

W Polsce wymagania dotyczące efektywności energetycznej budynków i instalacji grzewczych określają m.in.:

• Warunki Techniczne WT 2021 (rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) – określają maksymalny wskaźnik EP (zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną) dla nowych budynków oraz wymagania izolacyjności przegród (maksymalne współczynniki U). Obliczenia U wykonuje się zgodnie z normą PN-EN ISO 6946 (lokalny odpowiednik EN ISO 6946).
• Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków – reguluje obowiązek sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej przy sprzedaży, wynajmie i dla nowych budynków. Świadectwo zawiera m.in. wskaźniki EP, EK, EU oraz klasę energetyczną.
• Normy dotyczące pomp ciepła – w Polsce stosuje się normy PN-EN (np. PN-EN 14511, PN-EN 14825) oraz wytyczne branżowe (np. PORT PC), które pełnią podobną rolę jak niemieckie VDI 4650/4645 w zakresie doboru i oceny efektywności pomp ciepła.

Na etykietach energetycznych pomp ciepła (zgodnych z rozporządzeniami UE) podawane są klasy efektywności (np. A+++ do D) dla ogrzewania pomieszczeń i przygotowania ciepłej wody, wartości SCOP oraz poziom hałasu. Dane te są podstawą zarówno do porównywania urządzeń, jak i do kwalifikacji w programach dotacyjnych.

---

Podsumowanie

Wybór odpowiedniego typu pompy ciepła zależy od charakterystyki budynku, dostępnej działki oraz budżetu. Powietrzne pompy ciepła powietrze–woda oferują najlepszy kompromis między kosztem inwestycji a efektywnością, natomiast systemy solanka–woda zapewniają najwyższą sprawność tam, gdzie możliwe jest wykonanie kolektorów lub odwiertów.

---

Seria artykułów „Pompy ciepła”

1. Pompa ciepła: kompletny poradnik – znajdują się Państwo tutaj
2. Anty‑lodówka: jak działa pompa ciepła? – podstawy fizyczne
3. Elementy pompy ciepła: wymienniki, sprężarka i zawór rozprężny – budowa urządzenia
4. Wskaźniki i dobór mocy pomp ciepła – COP, JAZ, SCOP
5. Sposoby pracy pomp ciepła: monowalentna, biwalentna i hybrydowa – omówienie trybów pracy
6. Typy pomp ciepła i duet z instalacją fotowoltaiczną – rodzaje pomp i współpraca z PV

---

Źródła

• Dane rynkowe i statystyki: PORT PC, POBE, raporty branżowe dot. rynku pomp ciepła w Polsce
• Program „Czyste Powietrze” – oficjalna strona
• Program „Moje Ciepło” – NFOŚiGW
• Program „Ciepłe Mieszkanie” – NFOŚiGW
• PN-EN 12831-1: Obliczanie obciążenia cieplnego budynków
• PN-EN ISO 6946: Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła przegród
• PN-EN 14511, PN-EN 14825: Badania i ocena wydajności pomp ciepła
• Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków, Warunki Techniczne WT 2021

---

Oblicz swoją JAZ

Za pomocą naszego bezpłatnego kalkulatora pomp ciepła mogą Państwo oszacować roczny współczynnik efektywności (JAZ) swojej pompy ciepła – wraz z prognozą kosztów eksploatacji i wpływu na emisję CO₂.

→ Przejdź do kalkulatora pomp ciepła