Warmtepompen zijn uitgegroeid tot de dominante verwarmings­technologie in de woningbouw. In Nederland werd in 2023 volgens het CBS in meer dan de helft van alle nieuwbouwwoningen een (hybride of volledig elektrische) warmtepomp geplaatst; in Vlaanderen stijgt het aandeel warmtepompen in nieuwbouw eveneens snel door de strengere energie-eisen (BEN, S-peil). De wereldwijde markt bereikte in 2024 een omvang van rond de 70 miljard Amerikaanse dollar.

Deze ontwikkeling heeft meerdere oorzaken: stijgende prijzen voor fossiele brandstoffen, toenemend milieubewustzijn, strengere bouwvoorschriften en aantrekkelijke subsidieprogramma’s. Daar komt bij dat de techniek sterk is verbeterd: warmtepompen zijn efficiënter, stiller en compacter geworden.

Deze gids voor 2026 legt het werkingsprincipe uit, vergelijkt de verschillende warmtepomp­typen, belicht actuele kosten en subsidies in Nederland en Vlaanderen en geeft aanwijzingen voor de juiste dimensionering. U vindt bovendien verwijzingen naar verdiepende artikelen over deelonderwerpen.

---

Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp is een toestel dat warmte van een lager naar een hoger temperatuurniveau transporteert. Het principe is identiek aan dat van een koelkast – alleen is het doel omgekeerd: een koelkast onttrekt warmte aan de binnenruimte en geeft die af aan de omgeving, terwijl een warmtepomp warmte aan de omgeving (lucht, bodem of grondwater) onttrekt en overdraagt aan het verwarmingssysteem.

De kringloop in vier fasen

De warmtepompkringloop bestaat uit vier opeenvolgende fasen:

Fase	Component	Proces	Aggregatietoestand
1	Verdamper	Warmteopname uit de bron (lucht/bodem/water)	Vloeibaar → Gasvormig
2	Compressor	Drukverhoging en opwarming	Gasvormig (heet)
3	Condensor	Warmteafgifte aan verwarming	Gasvormig → Vloeibaar
4	Expansieventiel	Drukverlaging en afkoeling	Vloeibaar (koud)

Het koudemiddel doorloopt deze kringloop continu. Het neemt bij lage temperatuur warmte op en geeft die bij hogere temperatuur weer af. De compressor is de enige component die elektrische energie verbruikt.

Een uitgebreide uitleg van de fysische basis vindt u in het artikel De anti-koelkast: hoe werkt een warmtepomp?.

---

De componenten in één oogopslag

Elke warmtepomp bestaat uit dezelfde basiscomponenten, die in een gesloten kringloop samenwerken:

Component	Functie	Kenmerken
Verdamper	Neemt warmte op uit de bron	Warmtewisselaar, groot oppervlak
Compressor	Comprimeert het koudemiddel	Elektrisch aangedreven, grootste stroomverbruiker
Condensor	Geeft warmte af aan het verwarmingssysteem	Compacte warmtewisselaar
Expansieventiel	Verlaagt druk en temperatuur	Drosselorgaan, onderhoudsarm
Koudemiddel	Transporteert de warmte	Verdampingspunt bij lage temperatuur

Koudemiddelen in verandering

Traditionele koudemiddelen zoals R410A hebben een hoog broeikas­potentieel (GWP). Moderne warmtepompen gebruiken steeds vaker R290 (propaan) met een GWP van slechts 3 (tegenover 2088 bij R410A). R290 is brandbaar, waardoor de vulhoeveelheden beperkt zijn en veiligheidsafstanden in acht moeten worden genomen.

Details over de afzonderlijke onderdelen worden uitgelegd in het artikel De componenten: warmtewisselaar, compressor en expansieventiel.

---

Typen warmtepompen vergeleken

Warmtepompen worden geclassificeerd naar hun warmtebron en het afgiftesysteem aan de gebouwzijde. De drie meest voorkomende typen voor woningen zijn:

Lucht-water-warmtepomp

De lucht-water-warmtepomp onttrekt warmte aan de buitenlucht en draagt die over aan het cv-water. Dit is in Nederland en Vlaanderen het meest geplaatste type in de woningbouw.

Voordelen:

• Relatief lage investeringskosten
• Meestal geen vergunning nodig
• Flexibele opstelling (buitenunit, soms binnenunit)
• Snelle installatie

Nadelen:

• Rendement daalt bij lage buitentemperaturen
• Geluid van de buitenunit
• Hogere verbruikskosten dan bodem-water bij gelijke situatie

Bodem-water-warmtepomp (geothermie)

De bodem-water-warmtepomp benut de vrij constante temperatuur van de bodem. De warmte wordt via horizontale bodemcollectoren of verticale bodemsondes opgenomen.

Voordelen:

• Hoogste efficiëntie (stabiele brontemperatuur)
• Zeer stil (geen buitenventilator)
• Mogelijkheid tot passieve koeling in de zomer
• Laagste energiekosten bij goed ontwerp

Nadelen:

• Hoge investeringskosten (boringen of graafwerken)
• Vergunning nodig voor bodemsondes / grondwater (gemeente of omgevingsloket)
• Voldoende terreinoppervlak nodig voor horizontale collectoren
• Langere voorbereiding en uitvoering

Lucht-lucht-warmtepomp

De lucht-lucht-warmtepomp verwarmt direct de binnenlucht zonder watercircuit. Dit zijn in feite omkeerbare airco’s (split-units) die ook kunnen verwarmen.

Voordelen:

• Kan zowel verwarmen als koelen
• Lage investeringskosten
• Snelle respons op temperatuurveranderingen

Nadelen:

• Geen sanitair warm water
• Vereist luchtkanalen of meerdere binnenunits
• In de praktijk vaak minder efficiënt als hoofdverwarming dan watergedragen systemen

Vergelijking van warmtepomp-typen

Criterium	Lucht-water	Bodem-water	Lucht-lucht
Aanschaf	10.000–20.000 €	18.000–35.000 €	8.000–15.000 €
JAZ	3,0–4,0	4,0–5,0	2,5–3,5
Ruimtebeslag	Beperkt	Groot (grondwerken/boring)	Beperkt
Vergunning	Meestal niet	Ja (sondes/grondwater)	Meestal niet
Tapwater	Ja	Ja	Nee
Koeling	Optioneel	Passief mogelijk	Ja
Geluid	Buitenunit hoorbaar	Zeer stil	Binnenunits hoorbaar
Ideaal voor	Nieuwbouw, renovatie	Nieuwbouw met terrein, goed geïsoleerde renovatie	Aanvullende verwarming/koeling

Meer over de verschillende typen en de combinatie met zonnepanelen leest u in het artikel Warmtepomp-typen en de droomcombinatie met zonnepanelen.

---

Kengetallen begrijpen: COP, JAZ, SCOP

De efficiëntie van een warmtepomp wordt uitgedrukt in verschillende kengetallen. Inzicht in deze waarden is essentieel om toestellen te beoordelen en te vergelijken.

COP – Coefficient of Performance

De COP is een momentane waarde, gemeten onder gestandaardiseerde laboratoriumcondities (bijv. A2/W35 = 2°C buitenlucht, 35°C aanvoer).

Berekening:

COP = Warmtevermogen (kW) ÷ Elektrisch vermogen (kW)

Een COP van 4 betekent: uit 1 kW elektriciteit wordt 4 kW warmte geproduceerd.

SCOP – Seasonal Coefficient of Performance

De SCOP houdt rekening met verschillende bedrijfs­punten over een volledig stookseizoen en is daardoor representatiever dan de COP. Hij wordt bepaald volgens EN 14825 en vermeld op het EU-energielabel.

JAZ – Jaarprestatiecoëfficiënt

De JAZ (jaararbeidsgetal) is de werkelijke seizoensrendement van een geïnstalleerde warmtepomp over een heel jaar. Ze omvat alle bedrijfscondities, deellast en hulpenergie (pompen, regeling).

Algemene berekening (zoals ook in NTA 8800 en VDI 4650):

JAZ = Geleverde warmte (kWh/jaar) ÷ Verbruikte stroom (kWh/jaar)

Beoordeling van de JAZ

JAZ	Beoordeling	Typische toepassing
< 3,0	Onvoldoende	Oude installaties, ongunstige condities
3,0–3,5	Acceptabel	Renovatie met hogere aanvoertemperatuur
3,5–4,0	Goed	Standaard nieuwbouw
> 4,0	Zeer goed	Nieuwbouw met vloerverwarming, bodembron

Uitgebreide uitleg over de kengetallen en hun berekening vindt u in het artikel Kengetallen en dimensionering van warmtepompen.

---

De juiste grootte kiezen

Een correcte dimensionering is cruciaal voor efficiëntie en comfort. Een te grote warmtepomp gaat pendelen (vaak in- en uitschakelen), wat slijtage en lager rendement veroorzaakt.

Warmteverlies (ontwerpvermogen) als basis

De benodigde warmteafgifte bij de laagste ontwerpbuitentemperatuur wordt de ontwerp-warmteverlies of design heat load genoemd.

• In Duitsland wordt dit berekend volgens DIN EN 12831.
• In Nederland en Vlaanderen wordt hetzelfde principe toegepast via NEN-EN 12831 (Nederlandse/Belgische implementatie van EN 12831) en in de energieprestatie­berekeningen (NTA 8800 in NL, EPB-rekenmethodiek in VL).

Vuistwaarden voor de specifieke warmtevraag:

Gebouwtype	Specifieke warmtevraag
Passiefhuis	10–20 W/m²
Zeer energiezuinige nieuwbouw (BENG/BEN, EPC ≈ 0)	25–35 W/m²
Standaard nieuwbouw (NL BENG, VL E-peil ≤ 30)	40–50 W/m²
Renovatie na 1995 (redelijk geïsoleerd)	60–80 W/m²
Oudere woning vóór 1980 (deels geïsoleerd)	100–150 W/m²
Ongeïsoleerde woning vóór 1960	120–180 W/m²

Vuistregel voor het warmteverlies

Warmteverlies (kW) = Woonoppervlak (m²) × Specifieke waarde (W/m²) ÷ 1000

Voorbeeld: Een nieuwbouwwoning van 150 m² met 45 W/m² vraagt: 150 × 45 ÷ 1000 = 6,75 kW warmteverlies

Toeslag voor tapwater

Voor de bereiding van sanitair warm water wordt een toeslag toegevoegd:

• Gemiddeld huishouden: +0,25 kW per persoon
• Bij aparte warmtepompboiler: toeslag kan vervallen

Compleet voorbeeld:

• 150 m² nieuwbouw: 6,75 kW
• 4-persoons huishouden: +1,0 kW
• Totaal: 7,75 kW → kies een warmtepomp van ca. 8 kW

Voor een nauwkeurige berekening kunt u gebruikmaken van een warmteverliesberekening volgens NEN-EN 12831 (NL/VL) of de rekenmodules in de energieprestatie­software (NTA 8800 / EPB).

---

Bedrijfswijzen

Afhankelijk van gebouw en wensen zijn verschillende bedrijfsconcepten mogelijk.

Monovalent bedrijf

De warmtepomp dekt de volledige warmtebehoefte zelfstandig. Dit is meestal de meest efficiënte bedrijfswijze.

Voorwaarden:

• Goed geïsoleerd gebouw (nieuwbouw of grondig gerenoveerd)
• Laagtemperatuur-afgiftesysteem (max. ca. 55°C aanvoer)
• Warmtepomp gedimensioneerd op het ontwerp-warmteverlies

Bivalent bedrijf

De warmtepomp werkt samen met een tweede warmteopwekker. Onder een bepaalde buitentemperatuur (bivalentiepunt) schakelt de bijverwarming bij.

Varianten:

Variant	Beschrijving
Bivalent-parallel	Warmtepomp en bijverwarming draaien tegelijk
Bivalent-alternatief	Onder het bivalentiepunt alleen bijverwarming
Bivalent-deelparallel	Combinatie van beide strategieën

Hybride bedrijf

Een hybride systeem combineert een warmtepomp met een gascondensatieketel in één installatie. De regeling kiest automatisch de economisch meest gunstige bron (bijv. warmtepomp bij milde temperaturen, gas bij strenge vorst).

Keuzehulp:

Situatie	Aanbevolen bedrijfswijze
Nieuwbouw, vloerverwarming	Monovalent
Grondig gerenoveerde woning, lage aanvoer	Monovalent
Renovatie met radiatoren, 60°C nodig	Bivalent of hybride
Oudere woning, weinig isolatieplannen	Hybride

Details over de bedrijfswijzen worden toegelicht in het artikel Bedrijfswijzen: monovalent, bivalent en hybride.

---

Kosten en rendabiliteit

De kosten van een warmtepomp bestaan uit aanschaf, installatie en de jaarlijkse gebruikskosten.

Aanschafkosten (incl. installatie)

Warmtepomp-type	Kosten	Opmerking
Lucht-water	10.000–20.000 €	Afhankelijk van vermogen en merk
Bodem-water (collector)	15.000–25.000 €	Inclusief horizontale collector
Bodem-water (sonde)	18.000–35.000 €	Inclusief boring (ca. 80–120 €/m)
Water-water	15.000–30.000 €	Inclusief bron- en retourput

(Indicatieve bandbreedtes; prijzen in Nederland en Vlaanderen liggen doorgaans in een vergelijkbaar bereik.)

Gebruikskosten berekenen

De jaarlijkse stroomkosten zijn te schatten met:

Stroomkosten = Warmtebehoefte (kWh/jaar) ÷ JAZ × Stroomprijs (€/kWh)

Voorbeeld:

• Warmtebehoefte: 15.000 kWh/jaar
• JAZ: 4,0
• Stroomprijs: 0,30 €/kWh

Stroomkosten = 15.000 ÷ 4,0 × 0,30 = 1.125 €/jaar

Vergelijking van verwarmingssystemen

Kengetal	Warmtepomp	HR-gasketel	Stookolieketel
Energieprijs	0,30 €/kWh (elektra)	0,12 €/kWh (gas)	0,10 €/kWh (olie)
Rendement/JAZ	4,0	0,95	0,90
Effectieve kosten	0,075 €/kWh	0,126 €/kWh	0,111 €/kWh
Bij 15.000 kWh/jaar	1.125 €/jaar	1.890 €/jaar	1.665 €/jaar

Bij een JAZ van 4,0 heeft de warmtepomp de laagste gebruikskosten, ondanks de hogere elektriciteitsprijs.

Subsidies en financiële steun

In plaats van Duitse BAFA-/BEG-regelingen gelden in Nederland en Vlaanderen eigen steunmaatregelen.

Nederland – ISDE en overige regelingen

In Nederland wordt de aanschaf van warmtepompen ondersteund via de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO):

Component	Indicatieve steun (particulier)
Lucht-water-warmtepomp	Ca. 1.500–3.750 € (afhankelijk van vermogen/type)
Bodem-water-warmtepomp	Ca. 3.750–5.100 € of meer
Hybride warmtepomp	Ca. 1.500–3.000 €

Belangrijke punten (NL):

• Woningeigenaar, woning in Nederland, bouwjaar vóór 2019 (voor veel ISDE-maatregelen).
• Warmtepomp moet op de RVO-apparatenlijst staan en voldoen aan minimale SCOP/JAZ-eisen.
• Subsidie moet binnen 24 maanden na installatie worden aangevraagd (particulieren).
• Naast warmtepompen zijn ook isolatiemaatregelen en zonneboilers subsidiabel; bij combinatie van minimaal twee isolatiemaatregelen zijn de bedragen per maatregel hoger.

Actuele bedragen en voorwaarden: www.rvo.nl/isde

Vlaanderen – Mijn VerbouwPremie en Totaalrenovatiebonus

In Vlaanderen worden warmtepompen en isolatie ondersteund via o.a. Mijn VerbouwPremie (uitgevoerd door Fluvius en de Vlaamse overheid):

Maatregel	Indicatieve steun (VL, particuliere eigenaar-bewoner)
Lucht-water-warmtepomp	Ca. 2.250–4.000 € (afhankelijk van inkomen en type)
Bodem-water- of water-water-warmtepomp	Ca. 4.000–6.000 € of meer
Warmtepompboiler	Ca. 300–900 €
Isolatie (dak, gevel, vloer, glas)	Premies per m², hoger bij lager inkomen

Belangrijke punten (VL):

• Premiehoogte afhankelijk van inkomenscategorie en woningtype.
• Installatie moet voldoen aan EPB-eisen en uitgevoerd zijn door een erkend installateur.
• Aanvraag via het digitale loket Mijn VerbouwPremie (Fluvius/Vlaanderen).

Actuele info: www.vlaanderen.be/mijnverbouwpremie en www.fluvius.be

---

Warmtepomp in bestaande bouw (renovatie)

Een warmtepomp in een bestaande woning is goed mogelijk, maar vraagt zorgvuldige analyse.

Uitdagingen

• Hoge aanvoertemperaturen: Oudere radiatoren vragen vaak 60–70°C.
• Matige isolatie: Hoge warmtevraag → groter en duurder toestel.
• Ruimte: Plaats voor buitenunit of boringen kan beperkt zijn.

Oplossingsrichtingen

Maatregel	Effect
Isolatie (dak, gevel, vloer)	Verlaagt warmtevraag met 30–50%
Hoogrendementsbeglazing	Vermindert transmissieverliezen
Lage-temperatuur-radiatoren	Maakt 45–50°C aanvoer mogelijk
(Deel)vloerverwarming	Verlaagt benodigde aanvoertemperatuur
Hybride systeem	Warmtepomp voor basislast, ketel voor pieken

Realistische JAZ in bestaande bouw

Gebouwtoestand	Aanvoertemperatuur	Verwachte JAZ
Ongeïsoleerd, oude radiatoren	60–70°C	2,5–3,0
Deels gerenoveerd	50–55°C	3,0–3,5
Gerenoveerd, nieuwe radiatoren	45–50°C	3,5–4,0
Gerenoveerd, vloerverwarming	35–40°C	4,0–4,5

---

Het droomteam: warmtepomp + zonnepanelen

De combinatie van een warmtepomp met een PV-installatie is bijzonder interessant: de zelf opgewekte zonnestroom voedt de warmtepomp, waardoor de gebruikskosten dalen en de CO₂-voetafdruk verbetert.

Synergieën van de combinatie

• Hoger eigenverbruik: Overschotten van PV-stroom worden benut door de warmtepomp.
• Lagere stroomkosten: Zelfopgewekte stroom in plaats van 0,30 €/kWh netstroom.
• Zeer lage emissies: Verwarming grotendeels met hernieuwbare energie.
• Meer onafhankelijkheid: Minder gevoelig voor energieprijs­schommelingen.

Aanbevolen dimensionering

Component	Richtwaarde	Voorbeeld (150 m²)
Warmtepomp	Volgens warmteverlies	8 kW
PV-installatie	Standaard + 2–3 kWp extra	10 kWp
Thuisbatterij	Optioneel, 8–12 kWh	10 kWh

Rekenvoorbeeld

Situatie:

• 150 m² nieuwbouw, 4 personen
• 8 kW warmtepomp, JAZ 4,0
• Warmtebehoefte: 15.000 kWh/jaar → stroom warmtepomp: 3.750 kWh/jaar
• Huishoudstroom: 4.000 kWh/jaar
• Totaal: 7.750 kWh/jaar stroomvraag

Met 10 kWp PV en 10 kWh batterij:

• PV-opbrengst: ca. 10.000 kWh/jaar
• Eigenverbruik: ca. 5.000 kWh/jaar (50%)
• Autarkiegraad: ca. 65%
• Netafname: slechts 2.750 kWh/jaar
• Besparing: ca. 1.500 €/jaar (afhankelijk van tarieven en salderingsregeling)

Meer over de combinatie in het artikel Warmtepomp-typen en de droomcombinatie met zonnepanelen.

---

Voor- en nadelen in één overzicht

Voordelen

Voordeel	Toelichting
Hoge efficiëntie	JAZ 3–5: uit 1 kWh stroom 3–5 kWh warmte
Milieuvriendelijk	Geen directe CO₂-uitstoot, volledig hernieuwbaar met groene stroom
Lage gebruikskosten	Bij goede JAZ goedkoper dan gas of olie
Lange levensduur	15–25 jaar, relatief weinig onderhoud
Geen brandstofopslag	Geen olietank, geen gasaansluiting nodig
Koeling mogelijk	Veel modellen kunnen (passief of actief) koelen
Subsidies	Aanzienlijke steun via ISDE (NL) en Mijn VerbouwPremie (VL)

Nadelen

Nadeel	Toelichting
Hogere investering	10.000–35.000 € afhankelijk van type
Afhankelijk van stroom	Geen verwarming bij langdurige stroomuitval
Rendement bij strenge vorst	Lucht-water verliest rendement bij -15°C
Geluid	Buiten- of binnenunits kunnen hoorbaar zijn (35–50 dB)
Lage aanvoertemperatuur nodig	Niet elk bestaand afgiftesysteem is geschikt
Noodzaak tot goede planning	Zorgvuldige dimensionering en bronkeuze vereist

---

Lokale normen, energieprestaties en labels

In plaats van Duitse DIN/VDI-voorschriften gelden in Nederland en Vlaanderen eigen implementaties van Europese normen en nationale energieprestatie-eisen.

Belangrijkste normen en regels (selectie):

• Warmteverliesberekening:
  • NEN-EN 12831 (NL/VL) – berekening van de ontwerp-warmtebehoefte.
• Warmtedoorgangscoëfficiënten (U-waarden):
  • NEN-EN ISO 6946 – berekening van U-waarden van bouwdelen.
• Warmtepompprestaties en etikettering:
  • EN 14511 / EN 14825 – test- en prestatiebepaling, basis voor SCOP en energielabel.
• Energieprestatie gebouwen:
  • Nederland: NTA 8800 + Bouwbesluit/Bbl (BENG-eisen voor nieuwbouw, energielabel C-verplichting voor kantoren, etc.).
  • Vlaanderen: EPB-regelgeving (E-peil, S-peil, primair energiegebruik) met certificaten via de energieprestatiedatabank.

Energielabels en certificaten:

• Nederland:
  • Verplicht definitief energielabel bij verkoop, verhuur en oplevering van woningen.
  • Bepaling volgens NTA 8800, registratie via RVO.
• Vlaanderen:
  • EPC-certificaat verplicht bij verkoop en verhuur van woningen en appartementen.
  • EPC-label (A+ tot F) geeft de energiezuinigheid weer; stapsgewijs worden strengere minimumeisen ingevoerd richting 2050.

---

Veelgestelde vragen (FAQ)

Is een warmtepomp rendabel in een bestaande woning?

Ja, onder bepaalde voorwaarden. Doorslaggevend zijn de haalbare aanvoertemperatuur en de warmtevraag. Bij aanvoertemperaturen onder ca. 55°C en een JAZ van minimaal 3,0 is een warmtepomp meestal economisch interessant. In minder goed geïsoleerde woningen kan een hybride systeem (warmtepomp + ketel) een verstandige tussenstap zijn.

Hoeveel geluid maakt een warmtepomp?

Moderne lucht-water-warmtepompen hebben een geluidsvermogen van ongeveer 35–55 dB(A). Ter vergelijking: een koelkast produceert circa 40 dB(A), een normaal gesprek rond 60 dB(A). In Nederland en Vlaanderen gelden geluidsnormen aan de perceelgrens en bij gevels; de opstelling moet daarom zorgvuldig worden gekozen (afstand tot buren en slaapkamers, trillingsdemping, geen klankkast-effect).

Hoe lang gaat een warmtepomp mee?

Bij regelmatig onderhoud bedraagt de levensduur doorgaans 15–25 jaar. De compressor is het meest slijtagegevoelige onderdeel. Veel pendelen (vaak schakelen) verkort de levensduur, daarom is een juiste dimensionering en goede regeling belangrijk.

Welke aanvoertemperatuur is optimaal?

Hoe lager, hoe beter voor het rendement. Richtwaarden:

• Vloerverwarming: 30–35°C
• Lage-temperatuur-radiatoren: 45–50°C
• Conventionele radiatoren: 55–60°C

Per 5°C lagere aanvoertemperatuur stijgt de JAZ met ongeveer 0,3–0,5 punten.

Kan een warmtepomp ook koelen?

Veel warmtepompen kunnen omgekeerd worden ingezet en in de zomer koelen. Lucht-water-warmtepompen bieden actieve koeling via het watercircuit, bodem-water-systemen kunnen vaak passief koelen via de bodem. De koelcapaciteit is beperkt en vervangt geen volwaardige airco in extreem warme situaties, maar verhoogt wel het comfort.

---

Conclusie

De keuze voor het juiste warmtepomp-type hangt af van gebouw, perceel en budget. Lucht-water-warmtepompen bieden meestal de beste balans tussen kosten en efficiëntie, terwijl bodem-water-systemen bij voldoende ruimte en budget het hoogste rendement halen. Dankzij de huidige energieprestatie-eisen en de beschikbare subsidies in Nederland en Vlaanderen is de stap naar een warmtepomp voor veel huishoudens technisch én financieel aantrekkelijk.

---

De complete artikelenreeks „Warmtepompen"

1. Warmtepomp: De complete gids – u bent hier
2. De anti-koelkast: hoe werkt een warmtepomp? – fysische basis
3. De componenten: warmtewisselaar, compressor en expansieventiel – onderdelen in detail
4. Kengetallen en dimensionering van warmtepompen – COP, JAZ, SCOP
5. Bedrijfswijzen: monovalent, bivalent en hybride – bedrijfsconcepten uitgelegd
6. Warmtepomp-typen en de droomcombinatie met zonnepanelen – typen & combinatie met PV

---

Bronnen

• CBS / Statline: cijfers warmtepompen in nieuwbouwwoningen (NL)
• RVO: ISDE – Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing
• Vlaamse overheid & Fluvius: Mijn VerbouwPremie, Fluvius premies
• NEN-EN 12831: Berekening van de ontwerp-warmtebehoefte
• NEN-EN ISO 6946: Warmtedoorgangscoëfficiënt (U-waarde) van bouwdelen
• EN 14511 / EN 14825: Test en prestatiebepaling van warmtepompen
• NTA 8800 (NL) en EPB-regelgeving (VL): Energieprestatie van gebouwen
• Mordor Intelligence: Heat Pumps Market Report

---

Nu uw JAZ berekenen

Met onze gratis warmtepomp-calculator berekent u de jaarprestatiecoëfficiënt (JAZ) van uw warmtepomp – inclusief gebruikskosten en CO₂-balans.

→ Naar de warmtepomp-calculator