Optymalizacja zużycia własnego: jak wykorzystać więcej energii słonecznej
Typowa instalacja o mocy 10 kWp wytwarza rocznie około 10.000 kWh energii elektrycznej. Bez celowych działań gospodarstwo domowe zużywa z tego jedynie 25–35%. Resztę przejmuje sieć elektroenergetyczna za 7,78 centów za kilowatogodzinę. Każda samodzielnie zużyta kilowatogodzina zastępuje natomiast energię z sieci za 35 centów – różnica 27 centów na kilowatogodzinę, która w ciągu całego okresu eksploatacji instalacji PV przekłada się na dziesiątki tysięcy euro.
Niniejszy artykuł wyjaśnia, co oznaczają pojęcia zużycia własnego i stopnia autarkii, dlaczego zużycie własne stało się decydującym czynnikiem opłacalności oraz jakie pięć dźwigni pozwala zwiększyć je z 25 do ponad 80 procent.
Zużycie własne i stopień autarkii – dwa wskaźniki, jeden cel
W praktyce stosuje się dwa wskaźniki, które często bywają mylone. Opisują one różne perspektywy tego samego zagadnienia.
Współczynnik zużycia własnego określa, jaka część wytworzonej energii słonecznej jest bezpośrednio zużywana w gospodarstwie domowym:
Współczynnik zużycia własnego (%) = zużycie własne ÷ produkcja PV × 100
Stopień autarkii przedstawia drugą stronę: jaka część zapotrzebowania na energię elektryczną jest pokrywana przez instalację PV?
Stopień autarkii (%) = zużycie własne ÷ całkowite zużycie energii × 100
Przykład ilustruje tę różnicę. Instalacja 10 kWp wytwarza 10.000 kWh rocznie. Gospodarstwo domowe zużywa łącznie 5.000 kWh, z czego 2.500 kWh bezpośrednio z instalacji PV. Współczynnik zużycia własnego wynosi 2.500 ÷ 10.000 = 25%. Stopień autarkii wynosi 2.500 ÷ 5.000 = 50%. Gospodarstwo domowe pokrywa więc połowę swojego zapotrzebowania energią słoneczną, ale wykorzystuje jedynie jedną czwartą produkcji.
Zależność między oboma wskaźnikami jest odwrotnie proporcjonalna: bardzo duża instalacja ma niski współczynnik zużycia własnego (dużo nadwyżki), ale wysoki stopień autarkii (duża część zapotrzebowania pokryta). Mała instalacja ma wysoki współczynnik zużycia własnego (prawie wszystko jest zużywane), ale niski stopień autarkii (gospodarstwo domowe nadal pobiera dużo energii z sieci). Dla opłacalności decydujące jest ostatecznie bezwzględne zużycie własne w kilowatogodzinach – a nie procentowy współczynnik.
Logika ekonomiczna – dlaczego liczy się każda samodzielnie zużyta kilowatogodzina
Taryfa gwarantowana za częściowe oddawanie do sieci wynosi od lutego 2026 roku 7,78 ct/kWh (instalacje ≤ 10 kWp) i spada co pół roku o 1%. Cena energii dla gospodarstw domowych oscyluje natomiast wokół 35–40 ct/kWh. Różnica wynosząca około 27 centów na kilowatogodzinę stanowi ekonomiczną istotę optymalizacji zużycia własnego: kto zużywa kilowatogodzinę energii słonecznej sam zamiast oddawać ją do sieci, oszczędza różnicę między unikniętym poborem z sieci a utraconą taryfą gwarantowaną.
| Rok | Taryfa gwarantowana | Cena energii gosp. dom. | Korzyść z zużycia własnego |
|---|---|---|---|
| 2024 | 8,11 ct/kWh | ~32 ct/kWh | ~24 ct/kWh |
| 2026 | 7,78 ct/kWh | ~35 ct/kWh | ~27 ct/kWh |
| 2028 (prognoza) | ~7,0 ct/kWh | ~37 ct/kWh | ~30 ct/kWh |
Tendencja jest jednoznaczna: nożyce między malejącą taryfą gwarantowaną a rosnącymi cenami energii otwierają się coraz szerzej. Dla osób instalujących system w 2026 roku zużycie własne jest już dziś najważniejszym czynnikiem opłacalności – a w każdym kolejnym roku będzie jeszcze istotniejsze.
Przykład obliczeniowy: Koszt wytworzenia energii PV wynosi 6–12 ct/kWh. Każda samodzielnie zużyta kilowatogodzina przynosi zysk w wysokości 23–29 ct w porównaniu z poborem z sieci. 1.000 kWh więcej zużycia własnego zamiast oddawania do sieci oznacza około 270 € dodatkowych oszczędności rocznie.
Typowe zużycie własne – co pozostaje bez optymalizacji
Podstawowym problemem każdej instalacji PV jest przesunięcie czasowe między produkcją a zużyciem. Instalacja słoneczna produkuje najwięcej energii między godziną 10 a 15. Gospodarstwo domowe zużywa jednak najwięcej rano przy śniadaniu i wieczorem po pracy. W porze obiadowej – gdy produkcja osiąga szczyt – często nikogo nie ma w domu. Rezultat: nadwyżka trafia do sieci, a wieczorem pobierana jest droga energia z sieci.
Bez jakichkolwiek działań optymalizacyjnych typowe współczynniki zużycia własnego wynoszą 20 do 35 procent, w zależności od wielkości instalacji i zużycia:
| Wielkość instalacji | Zużycie gosp. dom. | Współczynnik zużycia własnego | Stopień autarkii |
|---|---|---|---|
| 5 kWp | 3.500 kWh/rok | 30–35% | 40–50% |
| 8 kWp | 4.500 kWh/rok | 25–30% | 40–50% |
| 10 kWp | 5.000 kWh/rok | 20–28% | 35–45% |
| 15 kWp | 5.000 kWh/rok | 15–22% | 35–50% |
Można zaobserwować dwa wzorce. Po pierwsze: im większa instalacja w stosunku do zużycia, tym niższy współczynnik zużycia własnego – ale tym wyższe bezwzględne zużycie własne i stopień autarkii. Po drugie: efekt sezonowy jest znaczący. Latem instalacja wytwarza trzy- do czterokrotność zimowej produkcji, podczas gdy zużycie energii pozostaje względnie stałe. Współczynnik zużycia własnego może w czerwcu wynosić 15%, a w grudniu 80% – decyduje średnia roczna.
Pięć dźwigni optymalizacji zużycia własnego
Dobra wiadomość: istnieje pięć sprawdzonych strategii, które pojedynczo lub w kombinacji znacząco zwiększają zużycie własne. Każda z nich ma różne koszty inwestycyjne, skuteczność i wymagania wstępne.
| Działanie | Współczynnik zużycia własnego | Stopień autarkii | Inwestycja |
|---|---|---|---|
| Baza (bez działań) | 25–35% | 35–45% | — |
| + magazyn energii | 60–80% | 50–70% | 4.000–10.000 € |
| + pompa ciepła (SG-Ready) | 40–55% | 40–55% | zazwyczaj i tak planowana |
| + samochód elektryczny (ładowanie PV) | 35–50% | 45–60% | wallbox 500–2.000 € |
| + HEMS | +5–10% dodatkowo | +5–10% | 500–2.000 € |
| Kombinacja wszystkich dźwigni | 70–85% | 60–80% | zależne od systemu |
Wartości dotyczą poszczególnych działań (nie są addytywne). W kombinacji efekty nakładają się, a efekt całkowity jest wyższy niż każde pojedyncze działanie, ale niższy niż suma wszystkich poszczególnych efektów. Poniższe rozdziały omawiają szczegółowo każdą dźwignię.
Magazyn energii – najważniejsza pojedyncza dźwignia
Jak magazyn zwiększa zużycie własne
Magazyn bateryjny rozwiązuje problem czasowy fotowoltaiki. Przyjmuje on nadwyżkę z południa i oddaje ją wieczorem i w nocy, gdy gospodarstwo domowe potrzebuje prądu. Efekt jest znaczący: odpowiednio zwymiarowana bateria zwiększa współczynnik zużycia własnego typowo z 25–35% do 60–80%.
Właściwa pojemność magazynu
W praktyce sprawdziły się dwie reguły kciuka, prowadzące do tego samego wyniku:
- 1 kWh pojemności użytkowej na 1 kWp mocy instalacji
- 1 kWh na 1.000 kWh rocznego zużycia energii
Przy instalacji 10 kWp i rocznym zużyciu 5.000 kWh zalecany jest magazyn o pojemności 8–10 kWh. Konkretnie według wielkości gospodarstwa domowego:
| Wielkość gosp. dom. | Zużycie energii | Moc PV | Magazyn |
|---|---|---|---|
| 1–2 osoby | 2.500–3.500 kWh | 5–7 kWp | 5–7 kWh |
| 3–4 osoby | 4.000–5.500 kWh | 8–10 kWp | 8–10 kWh |
| 5+ osób lub z pompą ciepła | 6.000–10.000 kWh | 10–15 kWp | 10–15 kWh |
Opłacalność magazynu
Koszt wytworzenia energii z magazynu wynosi 15–25 ct/kWh, w zależności od ceny zakupu, pojemności użytkowej i liczby cykli ładowania w całym okresie eksploatacji. Dopóki koszt ten jest niższy od ceny energii dla gospodarstw domowych (obecnie 35–40 ct/kWh), magazyn jest opłacalny. Okres zwrotu wynosi 10–15 lat przy żywotności 15–20 lat.
Magazyn amortyzuje się jednak wolniej niż sama instalacja PV (8–12 lat). Wynika to z faktu, że magazyn nie wytwarza energii, a jedynie przesuwa ją w czasie. Zarabia na różnicy między taryfą gwarantowaną (7,78 ct) a unikniętym poborem z sieci (35 ct) – czyli około 27 ct na zmagazynowaną kWh. Przy 250 pełnych cyklach rocznie i 10 kWh pojemności daje to 675 € oszczędności rocznie.
Wskazówka praktyczna: Przewymiarowane magazyny są nieopłacalne – ostatnie 20% pojemności jest w codziennym użytkowaniu rzadko wykorzystywane. Bateria powinna być w stanie pokryć typowe wieczorne i nocne zużycie, a nie zużycie z kilku dni. Nieco mniejsze wymiarowanie prowadzi do krótszego okresu zwrotu.
Pompa ciepła jako magazyn termiczny
Kto eksploatuje lub planuje pompę ciepła, ma naturalnego sojusznika w optymalizacji zużycia własnego. Podstawowa idea: pompa ciepła pracuje preferencyjnie wtedy, gdy instalacja PV wytwarza energię, i magazynuje ją jako ciepło w zasobniku buforowym lub zasobniku ciepłej wody. W przeciwieństwie do baterii nie jest tu magazynowana energia elektryczna, lecz termiczna – z tą zaletą, że każde gospodarstwo domowe z pompą ciepła dysponuje już niezbędnym zasobnikiem ciepła.
Współczynnik zużycia własnego wzrasta dzięki pompie ciepła połączonej z PV typowo z 30% do 40–55%, w zależności od zapotrzebowania na ciepło i objętości zasobnika.
Realizacja praktyczna
Większość nowoczesnych pomp ciepła dysponuje interfejsem SG-Ready (Smart Grid Ready). Za pośrednictwem dwóch styków bezpotencjałowych pompa ciepła otrzymuje sygnał od falownika lub HEMS, że dostępna jest nadwyżka PV. Pompa ciepła reaguje zwiększonym trybem pracy:
- Zasobnik ciepłej wody jest podgrzewany do 55–60 °C zamiast zwykłych 48 °C
- Zasobnik buforowy jest ładowany o 2–3 K powyżej wartości zadanej
- Ogrzewanie podłogowe może jako magazyn powierzchniowy przyjmować energię termiczną
W praktyce oznacza to 1.000–2.000 kWh dodatkowego zużycia własnego rocznie. Inwestycja ogranicza się do okablowania styków SG-Ready i ewentualnie urządzenia sterującego – pompa ciepła i zasobnik ciepła są i tak obecne.
Wymiarowanie: dodatkowa moc PV dla pompy ciepła
Kto eksploatuje pompę ciepła i dopiero planuje lub chce rozbudować instalację PV, powinien uwzględnić dodatkowe zapotrzebowanie na energię elektryczną. Reguła kciuka: 2–3 kWp dodatkowej mocy PV na kW mocy grzewczej. Pompa ciepła o mocy grzewczej 10 kW i SCOP 3,5 zużywa rocznie około 2.857 kWh energii elektrycznej – na to sensowne jest 3–4 kWp dodatkowej mocy PV.
Szczegółowe informacje o kombinacji PV i pompy ciepła znajdą Państwo w artykule Typy pomp ciepła i dream team z energią słoneczną. Obliczanie zużycia energii przez pompę ciepła wyjaśnia artykuł Roczne zużycie energii przez pompę ciepła.
Przesunięcie obciążeń w codziennym życiu – inteligentne zużycie
Duże odbiorniki w porze południowej
Najprostszym i bezkosztowym działaniem na rzecz zwiększenia zużycia własnego jest świadome przesunięcie energochłonnych czynności na porę południową, gdy instalacja PV produkuje najwięcej.
Największe pojedyncze odbiorniki w gospodarstwie domowym i ich potencjał przesunięcia:
| Urządzenie | Zużycie na cykl | Czas pracy | Optymalny czas startu |
|---|---|---|---|
| Pralka | 1,5–2,5 kWh | 1,5–2 h | 11:00 |
| Suszarka | 2,5–4,0 kWh | 1,5–2,5 h | 13:00 |
| Zmywarka | 1,0–1,5 kWh | 1,5–2 h | 12:00 |
| Pompa basenowa | 0,5–1,5 kW (moc ciągła) | 4–8 h | 10:00 |
Samo świadome zarządzanie czasem pozwala dodatkowo zużyć na własne potrzeby 500–1.000 kWh rocznie – przy zerowej inwestycji. Wiele urządzeń ma funkcję timera umożliwiającą zaprogramowanie startu na porę południową. Kto pracuje w domu, ma szczególnie łatwo.
Home Energy Management System (HEMS)
HEMS automatyzuje przesunięcie obciążeń. Monitoruje produkcję, zużycie i stan naładowania w czasie rzeczywistym oraz steruje odbiornikami automatycznie na podstawie nadwyżki PV i prognozy pogody. Typowe funkcje sterowania: zarządzanie magazynem bateryjnym, włączanie pompy ciepła przy nadwyżce, sterowanie wallboxem i inteligentne włączanie urządzeń.
Dodatkowy efekt HEMS wynosi 5–10 punktów procentowych zużycia własnego w porównaniu ze sterowaniem ręcznym. Koszty wahają się od 500 do 2.000 €, przy czym wiele nowoczesnych falowników hybrydowych ma już zintegrowany prosty HEMS.
Dynamiczne taryfy energetyczne
Od 2025 roku wszyscy dostawcy energii muszą oferować taryfy dynamiczne. Dla właścicieli PV ze smart meterem otwiera to dodatkowe możliwości optymalizacji: przy ujemnych cenach giełdowych – które w 2025 i 2026 roku występują częściej – może być korzystniejsze pobieranie energii z sieci i ładowanie nią magazynu niż magazynowanie energii PV. Strategia ta uzupełnia optymalizację zużycia własnego, ale jej nie zastępuje: zasada „najpierw zużyć samemu, potem oddać do sieci" pozostaje najważniejszą dźwignią ekonomiczną.
Samochód elektryczny i wallbox – elastyczny duży odbiorca
Samochód elektryczny ze zużyciem 2.000–4.000 kWh rocznie jest największym elastycznym odbiornikiem w wielu gospodarstwach domowych. Kto może go ładować w ciągu dnia przy domowym wallboxie, przesuwa znaczną część tego zapotrzebowania na godziny produkcji PV.
Ładowanie sterowane nadwyżką PV działa następująco: wallbox rozpoczyna ładowanie dopiero wtedy, gdy instalacja PV produkuje więcej niż zużywa gospodarstwo domowe. Przy ładowaniu jednofazowym (minimalna moc 1,4 kW) wystarczy do tego już niewielka nadwyżka. Ładowanie trójfazowe (minimum 4,1 kW) wymaga większej nadwyżki i nadaje się raczej do większych instalacji od 8–10 kWp.
Wpływ na współczynnik zużycia własnego wynosi +10–20 punktów procentowych, jeśli samochód regularnie stoi w ciągu dnia w domu. Przy 15.000 km przebiegu rocznego i zużyciu 18 kWh/100 km samochód potrzebuje 2.700 kWh rocznie. Z tego 1.500–2.000 kWh można pokryć ładowaniem z nadwyżki PV.
Ładowanie dwukierunkowe (Vehicle-to-Home)
Następnym krokiem jest Vehicle-to-Home (V2H): samochód elektryczny oddaje wieczorem energię z powrotem do gospodarstwa domowego i funkcjonuje tym samym jako magazyn bateryjny o pojemności 50–80 kWh. Technologia ta jest w 2026 roku dostępna w pierwszych samochodach seryjnych i wallboxach, ale nie jest jeszcze szeroko obecna na rynku. Na przyszłość V2H oferuje ogromny potencjał – kto dziś zainstaluje wallbox obsługujący ładowanie dwukierunkowe, jest przygotowany.
Zaleta pracy zdalnej: Kto pracuje w ciągu dnia w domu i samochód elektryczny regularnie stoi przy wallboxie, odnosi podwójną korzyść. Pięć godzin ładowania PV przy 3,5 kW nadwyżki daje 17,5 kWh – wystarczająco na około 100 kilometrów zasięgu, każdego dnia.
Trzy przykłady praktyczne z obliczeniami
Przykład 1 – Małe gospodarstwo domowe bez magazynu
Sytuacja wyjściowa: 2-osobowe gospodarstwo domowe, budynek istniejący, instalacja 5 kWp, bez magazynu, bez samochodu elektrycznego, ogrzewanie gazowe.
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Zużycie energii | 3.000 kWh/rok |
| Produkcja PV | 5.000 kWh/rok |
| Zużycie własne | 1.500 kWh (30%) |
| Stopień autarkii | 50% |
| Oddanie do sieci | 3.500 kWh × 0,0778 € = 272 € |
| Uniknięty pobór z sieci | 1.500 kWh × 0,35 € = 525 € |
| Całkowite oszczędności | 797 €/rok |
Nawet bez magazynu instalacja oszczędza prawie 800 € rocznie. Pozostałe 1.500 kWh poboru z sieci kosztuje 525 € – magazyn mógłby wyeliminować większą część tego kosztu.
Przykład 2 – Rodzina z magazynem i pompą ciepła
Sytuacja wyjściowa: 4-osobowe gospodarstwo domowe, dom nowy KfW-55, 10 kWp + 10 kWh magazyn, pompa ciepła powietrze-woda z SG-Ready.
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Energia gosp. dom. | 4.500 kWh/rok |
| Energia pompy ciepła | 3.000 kWh/rok |
| Całkowite zużycie | 7.500 kWh/rok |
| Produkcja PV | 10.000 kWh/rok |
| Zużycie własne | 6.500 kWh (65%) |
| Stopień autarkii | 87% |
| Oddanie do sieci | 3.500 kWh × 0,0778 € = 272 € |
| Uniknięty pobór z sieci | 6.500 kWh × 0,35 € = 2.275 € |
| Całkowite oszczędności | 2.547 €/rok |
Kombinacja magazynu i pompy ciepła SG-Ready podnosi zużycie własne do 65%. Gospodarstwo domowe pobiera z sieci jedynie 1.000 kWh (350 €/rok kosztów energii). Roczne oszczędności ponad 2.500 € pozwalają na zwrot kosztów instalacji PV w 5–7 lat.
Przykład 3 – W pełni zoptymalizowany system z samochodem elektrycznym
Sytuacja wyjściowa: 4-osobowe gospodarstwo domowe, 15 kWp + 15 kWh magazyn, pompa ciepła, samochód elektryczny (15.000 km/rok), HEMS.
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Energia gosp. dom. | 4.500 kWh/rok |
| Energia pompy ciepła | 3.000 kWh/rok |
| Samochód elektryczny | 3.000 kWh/rok |
| Całkowite zużycie | 10.500 kWh/rok |
| Produkcja PV | 15.000 kWh/rok |
| Zużycie własne | 11.250 kWh (75%) |
| Stopień autarkii | ~80% (skorygowany sezonowo) |
| Oddanie do sieci | 3.750 kWh × 0,0778 € = 292 € |
| Uniknięty pobór z sieci | 11.250 kWh × 0,35 € = 3.938 € |
| Całkowite oszczędności | 4.230 €/rok |
W pełni zoptymalizowany system osiąga ponad 4.200 € rocznych oszczędności. Obliczeniowy stopień autarkii powyżej 100% (produkcja > zużycie) relatywizuje się sezonowo: zimą produkcja PV nie wystarcza na pełne zapotrzebowanie, latem powstaje znaczna nadwyżka. Efektywny stopień autarkii wynosi około 80%.
Częste błędy przy optymalizacji zużycia własnego
Niektóre błędy w myśleniu pojawiają się w praktyce regularnie i prowadzą do nieoptymalnych decyzji inwestycyjnych.
Najczęstszym błędem jest zbyt mała instalacja PV. Kto już eksploatuje pompę ciepła lub planuje samochód elektryczny, powinien od początku hojnie zwymiarować instalację. Koszty krańcowe na dodatkowy kWp maleją wraz z wielkością instalacji, a dobudowa jest droższa niż właściwe zaplanowanie od razu.
Z drugiej strony przewymiarowany magazyn bateryjny prowadzi do słabej opłacalności. Ostatnie 20% pojemności magazynu jest w codziennym użytkowaniu rzadko wykorzystywane – magazyn jest w pełni ładowany i rozładowywany jedynie przy idealnej pogodzie. Bateria, która może pokryć średnie wieczorne i nocne zużycie (nie maksymalne), jest ekonomicznie optymalna.
Kolejnym błędem jest wyłączne patrzenie na współczynnik zużycia własnego. Współczynnik 90% brzmi dobrze, ale może oznaczać, że instalacja jest zbyt mała i gospodarstwo domowe nadal pobiera dużo energii z sieci. Stopień autarkii i bezwzględne zużycie własne w kWh są bardziej miarodajne dla rzeczywistych oszczędności kosztów.
Wreszcie wahania sezonowe są niedoceniane. Latem zużycie własne może wynosić 15% (dużo słońca, mało zużycia), zimą 80% (mało słońca, duże zużycie przez pompę ciepła). Działania optymalizacyjne powinny więc być ukierunkowane na lato – zimą zużycie własne jest i tak wysokie.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki jest dobry poziom zużycia własnego dla instalacji fotowoltaicznej?
Bez magazynu 30–35% uważane jest za typowe. Z magazynem bateryjnym i inteligentnym sterowaniem osiągalne jest 60–80%. Bezwzględne zużycie własne w kWh jest ważniejsze niż współczynnik: 4.000 kWh zużycia własnego przy 30% współczynniku (duża instalacja) jest ekonomicznie korzystniejsze niż 2.000 kWh przy 60% współczynniku (mała instalacja).
Jak zwiększyć zużycie własne bez magazynu bateryjnego?
Poprzez świadome przesunięcie obciążeń: pralkę, suszarkę i zmywarkę zaprogramować na porę południową. Pompę ciepła i podgrzewanie wody uruchamiać preferencyjnie w ciągu dnia. Samochód elektryczny ładować w ciągu dnia. Same te działania mogą zwiększyć zużycie własne o 5–15 punktów procentowych.
Czy magazyn bateryjny opłaca się dla zużycia własnego?
Ekonomicznie tak, jeśli koszt wytworzenia energii z magazynu (15–25 ct/kWh) jest niższy od ceny energii dla gospodarstw domowych – co obecnie ma miejsce. Okres zwrotu wynosi 10–15 lat. Magazyn opłaca się szczególnie przy wysokim wieczornym i nocnym zużyciu oraz gdy nie jest wykorzystywana taryfa dla pomp ciepła (27 ct).
Jakie zużycie własne jest możliwe z pompą ciepła?
Pompa ciepła z interfejsem SG-Ready zwiększa zużycie własne typowo o 10–20 punktów procentowych. W kombinacji z magazynem bateryjnym realistyczne są współczynniki zużycia własnego 65–80%. Efekt jest największy w okresach przejściowych (wiosna/jesień), gdy występuje zarówno zapotrzebowanie na ciepło, jak i uzysk solarny.
Czy potrzebuję HEMS do optymalizacji zużycia własnego?
HEMS nie jest bezwzględnie konieczny, ale przynosi 5–10 punktów procentowych dodatkowego zużycia własnego dzięki zautomatyzowanemu sterowaniu. Szczególnie przy złożonych systemach z magazynem, pompą ciepła i wallboxem HEMS się opłaca, ponieważ uwzględnia prognozy pogody i wzorce zużycia. Wiele falowników hybrydowych ma już zintegrowany prosty HEMS.
Czy mogę osiągnąć 100% autarkii dzięki zużyciu własnemu?
W praktyce nie. Zimą produkcja PV w Niemczech nie wystarcza na pełne zapotrzebowanie ogrzewanego gospodarstwa domowego. Nawet przy bardzo dużej instalacji, magazynie i pompie ciepła realistyczny roczny stopień autarkii wynosi 70–85%. Ostatnie punkty procentowe wymagają nieproporcjonalnie wysokich inwestycji i nie są ekonomicznie sensowne.
Podsumowanie
Najważniejsze: Zużycie własne jest w 2026 roku decydującym czynnikiem opłacalności każdej instalacji PV. Podczas gdy taryfa gwarantowana spadła poniżej 8 centów, każda samodzielnie zużyta kilowatogodzina oszczędza około 27 centów w porównaniu z poborem z sieci. Magazyn bateryjny jako pojedyncze działanie przynosi największy efekt i podwaja zużycie własne do 60–80%. Kto dodatkowo podłączy pompę ciepła przez interfejs SG-Ready i ładuje samochód elektryczny w ciągu dnia, osiąga współczynniki zużycia własnego 70–85% i oszczędności ponad 4.000 euro rocznie. Najprostsze działanie – przesunięcie dużych odbiorników na porę południową – nie kosztuje nic i przynosi 500 do 1.000 kWh dodatkowego zużycia własnego.
Planowanie instalacji PV powinno zawsze wychodzić od zużycia własnego: które odbiorniki są elastyczne? Jaki magazyn pasuje do profilu zużycia? Jakie przyszłe obciążenia (pompa ciepła, samochód elektryczny) powinny być uwzględnione już dziś? Kto z wyprzedzeniem wyjaśni te kwestie, uzyska znacznie więcej ze swojej instalacji słonecznej niż przy samej maksymalizacji uzysku.
Podstawy obliczania uzysku wyjaśnia artykuł Obliczanie uzysku PV: czynniki i wzory. Do optymalnego zaplanowania instalacji polecamy Planowanie instalacji słonecznej: krok po kroku. Jak pompa ciepła i PV współdziałają, opisuje artykuł Typy pomp ciepła i dream team z energią słoneczną. Wszystko o magazynach bateryjnych znajdą Państwo w naszym Przeglądzie magazynów bateryjnych.
Oblicz teraz zużycie własne i opłacalność
Naszym kalkulatorem solarnym obliczysz oczekiwany uzysk PV, optymalny współczynnik zużycia własnego i opłacalność Twojej instalacji – łącznie z magazynem i pompą ciepła.