Warmtepompen zijn uitgegroeid tot de dominante verwarmings­technologie. In Nederland werd in 2023 volgens CBS in ruim de helft van de nieuwbouwwoningen een (hybride) warmtepomp geplaatst; in Vlaanderen ligt het aandeel nog lager, maar groeit het snel door de strengere energie-eisen voor nieuwbouw (BEN/E-peil).

De ontwikkeling wordt gedreven door stijgende prijzen voor fossiele brandstoffen, strengere klimaatdoelen, groeiend milieubewustzijn en aantrekkelijke subsidieprogramma’s. Daar komt bij dat de techniek sterk verbeterd is: moderne warmtepompen zijn efficiënter, stiller en beter regelbaar.

Deze gids voor 2026 legt het werkingsprincipe uit, vergelijkt de verschillende warmtepomp­typen, behandelt actuele kosten en subsidies in Nederland en Vlaanderen en geeft aanwijzingen voor de juiste dimensionering volgens de gangbare Europese en lokale normen. U vindt bovendien verwijzingen naar verdiepende artikelen over deelonderwerpen.

---

Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp is een toestel dat warmte van een lager naar een hoger temperatuurniveau transporteert. Het principe is identiek aan dat van een koelkast – alleen is het doel omgekeerd: de koelkast onttrekt warmte aan de binnenruimte en geeft die af aan de omgeving, terwijl de warmtepomp warmte aan de omgeving onttrekt en afgeeft aan het verwarmingssysteem.

De kringloop in vier fasen

De warmtepompkringloop bestaat uit vier opeenvolgende fasen:

Fase	Component	Proces	Aggregatietoestand
1	Verdamper	Warmteopname uit de omgeving	Vloeibaar → Gasvormig
2	Compressor	Drukverhoging en opwarming	Gasvormig (heet)
3	Condensor	Warmteafgifte aan verwarming	Gasvormig → Vloeibaar
4	Expansieventiel	Drukverlaging en afkoeling	Vloeibaar (koud)

Het koudemiddel doorloopt deze kringloop continu. Het neemt warmte op bij lage temperatuur en geeft die weer af bij hogere temperatuur. De compressor is de enige component die elektrische energie verbruikt.

Een uitgebreide uitleg van de fysische basis vindt u in het artikel De anti-koelkast: hoe werkt een warmtepomp?.

---

De componenten in vogelvlucht

Elke warmtepomp bestaat uit dezelfde basiscomponenten, die in een gesloten kringloop samenwerken:

Component	Functie	Kenmerken
Verdamper	Neemt warmte uit de omgeving op	Warmtewisselaar, groot oppervlak
Compressor	Comprimeert het koudemiddel	Elektrisch aangedreven, grootste energieverbruiker
Condensor	Geeft warmte af aan de verwarming	Compacte warmtewisselaar
Expansieventiel	Verlaagt druk en temperatuur	Drosselorgaan, onderhoudsvrij
Koudemiddel	Transporteert de warmte	Verdampingspunt bij lage temperatuur

Koudemiddelen in verandering

Traditionele koudemiddelen zoals R410A hebben een hoog broeikas­potentieel (GWP). Moderne warmtepompen schakelen steeds vaker over op R290 (propaan) met een GWP van slechts 3 (tegenover 2088 bij R410A). R290 is brandbaar, waardoor vulhoeveelheden begrensd zijn en veiligheidsafstanden in acht moeten worden genomen.

Details over de afzonderlijke componenten vindt u in het artikel De componenten: warmtewisselaars, compressor en expansieventiel.

---

Warmtepomp­typen vergeleken

Warmtepompen worden geclassificeerd naar hun warmtebron en het afgiftesysteem. De drie meest gebruikte typen voor woningen zijn:

Lucht-water-warmtepomp

De lucht-water-warmtepomp onttrekt warmte aan de buitenlucht en draagt die over aan het cv-water. Dit is in Nederland en Vlaanderen het meest geplaatste type in de woningbouw.

Voordelen:

• Relatief lage investeringskosten
• Meestal geen vergunning nodig
• Flexibele opstelling (buiten- of binnenopstelling)
• Snelle installatie

Nadelen:

• Rendement daalt bij lage buitentemperaturen
• Geluid van de buitenunit
• Hogere verbruikskosten dan bodemgebonden systemen

Bodemgebonden warmtepomp (brine-water / bodem-water)

De bodemgebonden warmtepomp gebruikt de vrij constante temperatuur van de bodem. De warmte wordt via horizontale bodemcollectoren of verticale bodemsondes opgenomen.

Voordelen:

• Hoogste efficiëntie (constante brontemperatuur)
• Zeer stil (geen buitenventilator)
• Mogelijkheid tot passieve koeling in de zomer
• Laagste verbruikskosten

Nadelen:

• Hoge investeringskosten (boringen of graafwerken)
• In NL en BE vergunning of melding nodig voor bodemenergiesystemen
• Grote perceeloppervlakte nodig voor horizontale collectoren
• Langere ontwerp- en realisatietijd

Lucht-lucht-warmtepomp

De lucht-lucht-warmtepomp verwarmt direct de binnenlucht zonder watercircuit. In Nederland en Vlaanderen is dit vooral bekend als “airco die ook kan verwarmen”.

Voordelen:

• Kan zowel verwarmen als koelen
• Lage investeringskosten
• Snelle reactie op temperatuurveranderingen

Nadelen:

• Geen tapwaterproductie
• Vereist binnenunits of luchtkanalen
• Minder efficiënt dan watergedragen systemen voor ruimteverwarming

Vergelijking van warmtepomp­typen

Criterium	Lucht-water	Bodemgebonden	Lucht-lucht
Aanschaf	10.000–20.000 €	18.000–35.000 €	8.000–15.000 €
Seizoensrendement (JAZ)	3,0–4,0	4,0–5,0	2,5–3,5
Ruimtebeslag	Klein	Groot (grondwerken/boring)	Klein
Vergunning	Meestal niet	Ja, voor bodemenergiesystemen	Meestal niet
Tapwater	Ja	Ja	Nee
Koeling	Optioneel	Passief mogelijk	Ja
Geluid	Buitenunit hoorbaar	Zeer stil	Binnenunits hoorbaar
Ideaal voor	Nieuwbouw, renovatie	Nieuwbouw met perceel, goed geïsoleerde renovatie	Aanvullende verwarming/koeling

Meer over de verschillende typen en de combinatie met zonnepanelen leest u in het artikel Warmtepomp­typen en de droomcombinatie met zonnepanelen.

---

Kengetallen begrijpen: COP, JAZ, SCOP

De efficiëntie van een warmtepomp wordt uitgedrukt met verschillende kengetallen. Inzicht in deze waarden is essentieel om toestellen te beoordelen en te vergelijken.

COP – Coefficient of Performance

De COP is een momentane waarde, gemeten onder gestandaardiseerde laboratoriumcondities (bijv. A2/W35 = 2°C buitenlucht, 35°C aanvoertemperatuur).

Berekening:

COP = Warmtevermogen (kW) ÷ Elektrisch vermogen (kW)

Een COP van 4 betekent: uit 1 kW stroom wordt 4 kW warmte geproduceerd.

SCOP – Seasonal Coefficient of Performance

De SCOP houdt rekening met verschillende bedrijfs­punten over een volledig stookseizoen en is daardoor representatiever dan de COP. Hij wordt bepaald volgens EN 14825 (in Duitsland DIN EN 14825) en staat op het EU-energielabel.

JAZ – Jaarprestatie­factor

De JAZ (jaarprestatie­factor) is de werkelijke efficiëntie van een geïnstalleerde warmtepomp over een volledig jaar. Ze omvat alle bedrijfscondities, deellast en hulpenergie.

Algemene berekening (ook in NEN- en EPB-berekeningen):

JAZ = Geleverde warmte (kWh/jaar) ÷ Verbruikte stroom (kWh/jaar)

Beoordeling van de JAZ

JAZ	Beoordeling	Typische toepassing
< 3,0	Onvoldoende	Oude installaties, ongunstige condities
3,0–3,5	Acceptabel	Renovatie met hogere aanvoertemperaturen
3,5–4,0	Goed	Standaard nieuwbouw
> 4,0	Zeer goed	Nieuwbouw met vloerverwarming, bodemwarmte

Uitgebreide uitleg over de kengetallen en hun berekening vindt u in het artikel Kengetallen en dimensionering van warmtepompen.

---

De juiste grootte kiezen

De correcte dimensionering van een warmtepomp is cruciaal voor efficiëntie en comfort. Een te grote warmtepomp gaat pendelen (vaak in- en uitschakelen), wat slijtage en rendementsverlies veroorzaakt.

Warmteverlies (ontwerp­warmteverlies) als basis

De benodigde warmteafgifte bij de laagste ontwerpbuitentemperatuur wordt in Europa berekend volgens EN 12831.

• In Nederland is deze methode opgenomen in NEN-EN 12831 en wordt voor energieprestatieberekeningen verwezen naar NTA 8800.
• In Vlaanderen wordt het ontwerp­warmteverlies eveneens volgens EN 12831 bepaald en verwerkt in de EPB-berekening.

Vuistwaarden voor de specifieke warmtebehoefte:

Gebouwtype	Specifieke warmtebehoefte
Passiefhuis	10–20 W/m²
Zeer energiezuinig (bijv. BENG / BEN E-peil ≤ 20)	25–35 W/m²
Nieuwbouw rond 2016 (NL EPC / BE E-peil)	40–50 W/m²
Renovatie na ca. 1995	60–80 W/m²
Oudere woning vóór 1980	100–150 W/m²
Ongeïsoleerde woning vóór 1960	120–180 W/m²

Vuistregel voor het warmteverlies

Warmteverlies (kW) = Woonoppervlak (m²) × Specifieke waarde (W/m²) ÷ 1000

Voorbeeld: Een nieuwbouwwoning van 150 m² met 45 W/m²:

150 × 45 ÷ 1000 = 6,75 kW warmteverlies

Toeslag voor tapwater

Voor de bereiding van warm tapwater wordt een toeslag toegevoegd:

• Gemiddeld huishouden: +0,25 kW per persoon
• Bij aparte tapwater-warmtepomp: geen toeslag nodig

Compleet voorbeeld:

• 150 m² nieuwbouw: 6,75 kW
• Gezin met 4 personen: +1,0 kW
• Totaal: 7,75 kW → kies een warmtepomp van ca. 8 kW

Voor een nauwkeurige berekening kunt u gebruikmaken van gespecialiseerde software of een installateur die rekent volgens EN 12831 en de nationale methoden (NTA 8800 in NL, EPB-software in Vlaanderen).

---

Bedrijfswijzen

Afhankelijk van gebouw en wensen zijn verschillende bedrijfswijzen mogelijk.

Monovalent bedrijf

De warmtepomp dekt de volledige warmtebehoefte zelfstandig. Dit is doorgaans de meest efficiënte bedrijfswijze.

Voorwaarden:

• Goed geïsoleerd gebouw (nieuwbouw of grondig gerenoveerd)
• Laagtemperatuur­afgiftesysteem (max. ca. 55°C aanvoer)
• Warmtepomp gedimensioneerd op het ontwerp­warmteverlies

Bivalent bedrijf

De warmtepomp werkt samen met een tweede warmte­opwekker. Onder een bepaalde buitentemperatuur (bivalentiepunt) schakelt de hulpverwarming bij.

Varianten:

Variant	Beschrijving
Bivalent-parallel	Warmtepomp en hulpverwarming draaien tegelijk
Bivalent-alternatief	Onder bivalentiepunt alleen hulpverwarming
Bivalent-deelparallel	Combinatie van beide strategieën

Hybride bedrijf

Een hybride systeem combineert warmtepomp en gas- of stookolieketel (in NL vooral gas) in één installatie. De regeling kiest automatisch de economisch gunstigste bron op basis van energieprijzen en buitentemperatuur.

Keuzehulp:

Situatie	Aanbevolen bedrijfswijze
Nieuwbouw, vloerverwarming	Monovalent
Grondig gerenoveerde woning, lage aanvoer	Monovalent
Renovatie met radiatoren, ca. 60°C nodig	Bivalent of hybride
Oudere woning, weinig renovatieplannen	Hybride

Meer details over de bedrijfswijzen vindt u in het artikel Bedrijfswijzen: monovalent, bivalent en hybride.

---

Kosten en rendabiliteit

De kosten van een warmtepomp bestaan uit aanschaf, installatie en jaarlijkse gebruikskosten.

Aanschafkosten (incl. installatie)

Warmtepomp­type	Kosten	Opmerking
Lucht-water	10.000–20.000 €	Afhankelijk van vermogen en merk
Bodemgebonden (horizontale collector)	15.000–25.000 €	Inclusief grondwerken
Bodemgebonden (verticale sondes)	18.000–35.000 €	Inclusief boring (ca. 80–120 €/m)
Water-water (grondwater)	15.000–30.000 €	Inclusief broninstallatie, vergunning nodig

(Indicatieve bandbreedtes, vergelijkbaar voor Nederland en Vlaanderen; lokale arbeids- en materiaalkosten kunnen afwijken.)

Gebruikskosten berekenen

De jaarlijkse stroomkosten kunt u benaderen met:

Stroomkosten = Warmtebehoefte (kWh/jaar) ÷ JAZ × Stroomprijs (€/kWh)

Voorbeeld:

• Warmtebehoefte: 15.000 kWh/jaar
• JAZ: 4,0
• Stroomprijs: 0,30 €/kWh

Stroomkosten = 15.000 ÷ 4,0 × 0,30 = 1.125 €/jaar

Vergelijking van verwarmingssystemen

Kengetal	Warmtepomp	HR-gasketel	Stookolieketel
Energieprijs (indicatief)	0,30 €/kWh stroom	0,12 €/kWh gas	0,10 €/kWh olie
Rendement/JAZ	4,0	0,95	0,90
Effectieve kosten	0,075 €/kWh	0,126 €/kWh	0,111 €/kWh
Bij 15.000 kWh/jaar	1.125 €/jaar	1.890 €/jaar	1.665 €/jaar

Bij een JAZ van 4,0 heeft de warmtepomp de laagste gebruikskosten, ondanks de hogere stroomprijs per kWh.

Subsidies en financiële steun

In plaats van Duitse BAFA-/BEG-regelingen gelden in Nederland en Vlaanderen eigen programma’s.

Nederland – ISDE en andere regelingen

De belangrijkste regeling is de Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE) van RVO:

Component	Indicatieve steun (2026, afhankelijk van type/vermogen)
Lucht-water-warmtepomp	ca. 1.500–3.750 € per installatie
Bodemgebonden warmtepomp	ca. 3.750–5.100 € of meer
Hybride warmtepomp	ca. 1.500–3.000 €
Isolatiemaatregelen (spouw, dak, vloer, glas)	vaste bedragen per m², bij 2 maatregelen hogere vergoeding

Belangrijke voorwaarden (NL):

• Warmtepomp staat op de RVO-apparatenlijst.
• De aanvraag gebeurt na installatie, maar binnen de door RVO gestelde termijn.
• Het gebouw is bestaand (geen nieuwbouw) voor ISDE-warmtepompen.
• Voor isolatie moet een minimale m² en Rc/U-waarde gehaald worden (volgens Bouwbesluit/Bbl en NTA 8800).

Daarnaast zijn er:

• Energiebespaarlening (Nationaal Warmtefonds) voor particuliere financiering.
• Lokale subsidies of leningen via gemeenten en provincies (check www.energiesubsidiewijzer.nl).

Vlaanderen – Mijn VerbouwPremie en EPC-labelpremie

In Vlaanderen zijn de belangrijkste steunmaatregelen:

Component	Indicatieve steun (afhankelijk van inkomenscategorie en woningtype)
Warmtepomp (lucht-water, bodem, water-water)	ca. 2.250–5.000 € of meer
Hybride warmtepomp	lagere premie dan volledig elektrische warmtepomp
Warmtepompboiler	ca. 300–900 €
Isolatie (dak, gevel, vloer, glas)	premie per m², hoger bedrag bij laagste inkomenscategorie
EPC-labelpremie bij grondige renovatie	2.500–5.000 € bij sprong naar label A/B

Belangrijke voorwaarden (VL):

• Aanvraag via Mijn VerbouwPremie (VEKA).
• Installatie moet voldoen aan de EPB-eisen en uitgevoerd worden door een erkend installateur.
• De woning moet in het Vlaamse Gewest liggen en vaak vóór een bepaald bouwjaar zijn opgetrokken.
• Voor de EPC-labelpremie is een verbetering van het EPC-label vereist binnen 5 jaar.

---

Warmtepomp in bestaande bouw (renovatie)

Een warmtepomp in een bestaande woning is goed mogelijk, maar vraagt zorgvuldige voorbereiding.

Uitdagingen

• Hoge aanvoertemperaturen: Oudere radiatoren vragen vaak 60–70°C.
• Slechte isolatie: Hoge warmtebehoefte vereist een groot warmtepompvermogen.
• Ruimte: Plaats voor buitenunit of boringen kan beperkt zijn.

Oplossingsrichtingen

Maatregel	Effect
Isolatie (gevel, dak, vloer)	Verlaagt warmtebehoefte met 30–50%
Vervangen van ramen	Vermindert warmteverlies en tocht
Lage-temperatuur­radiatoren	Maakt 45–50°C aanvoer mogelijk
(Deel)vloerverwarming	Verlaagt benodigde aanvoertemperatuur
Hybride systeem	Warmtepomp dekt basislast, ketel piekbelasting

Realistische JAZ in bestaande bouw

Gebouwtoestand	Aanvoertemperatuur	Verwachte JAZ
Ongeïsoleerd, oude radiatoren	60–70°C	2,5–3,0
Gedeeltelijk gerenoveerd	50–55°C	3,0–3,5
Goed gerenoveerd, nieuwe radiatoren	45–50°C	3,5–4,0
Goed gerenoveerd, vloerverwarming	35–40°C	4,0–4,5

---

De droomcombinatie: warmtepomp + zonnepanelen

De combinatie van een warmtepomp met een PV-installatie biedt duidelijke voordelen: de zelf opgewekte zonnestroom voedt de warmtepomp, waardoor de gebruikskosten dalen en de CO₂-voetafdruk verbetert.

Synergieën van de combinatie

• Hoger eigenverbruik: Overschot aan zonnestroom wordt gebruikt door de warmtepomp.
• Lagere stroomkosten: Zelfopgewekte stroom in plaats van 0,30 €/kWh netstroom.
• Klimaatvriendelijk: Verwarming met hernieuwbare energie.
• Meer onafhankelijkheid: Minder afhankelijk van energieleveranciers.

Aanbevolen dimensionering

Component	Dimensionering	Voorbeeld (150 m²)
Warmtepomp	Volgens warmteverlies	8 kW
PV-installatie	Normale grootte + 2–3 kWp extra	10 kWp
Thuisbatterij	Optioneel, 8–12 kWh	10 kWh

Rekenvoorbeeld

Uitgangssituatie:

• 150 m² nieuwbouw, 4 personen
• 8 kW warmtepomp, JAZ 4,0
• Warmtebehoefte: 15.000 kWh/jaar → stroom warmtepomp: 3.750 kWh/jaar
• Huishoudstroom: 4.000 kWh/jaar
• Totaal: 7.750 kWh/jaar stroomverbruik

Met 10 kWp PV en 10 kWh batterij:

• PV-opbrengst: ca. 10.000 kWh/jaar
• Eigenverbruik: ca. 5.000 kWh/jaar (50%)
• Autarkiegraad: ca. 65%
• Netafname: slechts 2.750 kWh/jaar
• Besparing: ca. 1.500 €/jaar (afhankelijk van tarieven en salderingsregeling)

Meer over de combinatie leest u in het artikel Warmtepomp­typen en de droomcombinatie met zonnepanelen.

---

Voor- en nadelen in één oogopslag

Voordelen

Voordeel	Toelichting
Hoge efficiëntie	JAZ 3–5: uit 1 kWh stroom 3–5 kWh warmte
Milieuvriendelijk	Geen directe CO₂-uitstoot, volledig hernieuwbaar met groene stroom
Lage gebruikskosten	Bij goede JAZ goedkoper dan gas/olie
Lange levensduur	15–25 jaar, relatief weinig onderhoud
Geen brandstofopslag	Geen olietank, geen gasaansluiting nodig bij all-electric
Koeling mogelijk	Veel modellen kunnen in de zomer koelen
Subsidies	Aanzienlijke overheidssubsidies in NL en VL

Nadelen

Nadeel	Toelichting
Hoge investering	10.000–35.000 € afhankelijk van type
Afhankelijk van stroom	Geen verwarming bij langdurige stroomuitval
Rendement bij strenge vorst	Lucht-warmtepompen verliezen rendement bij -10 tot -15°C
Geluid	Buitenunit kan hoorbaar zijn (ca. 35–50 dB)
Lage aanvoertemperatuur nodig	Niet elk bestaand afgiftesysteem is geschikt
Ontwerpcomplexiteit	Zorgvuldige dimensionering en inregeling vereist

---

Veelgestelde vragen (FAQ)

Is een warmtepomp rendabel in een bestaande woning?

Ja, onder bepaalde voorwaarden. Doorslaggevend zijn de haalbare aanvoertemperatuur en het warmteverlies. Bij aanvoertemperaturen onder ca. 55°C en een JAZ van minimaal 3,0 is een warmtepomp meestal economisch interessant. Als hogere temperaturen nodig blijven, kan een hybride systeem (warmtepomp + ketel) de betere keuze zijn.

Hoeveel geluid maakt een warmtepomp?

Moderne lucht-water-warmtepompen hebben een geluidsvermogen van ongeveer 35–55 dB(A). Ter vergelijking: een koelkast produceert circa 40 dB(A), een normaal gesprek rond 60 dB(A). Houd bij de plaatsing rekening met minimale afstanden tot perceelgrenzen en slaapkamers; in Nederland en Vlaanderen gelden geluidsnormen voor buitenunits (lokale omgevingsvergunning/geluidsregels).

Hoe lang gaat een warmtepomp mee?

Bij regelmatig onderhoud ligt de levensduur tussen 15 en 25 jaar. De compressor is het meest slijtagegevoelige onderdeel. Veelvuldig pendelen (vaak in- en uitschakelen) verkort de levensduur, daarom is een correcte dimensionering en goede regeling belangrijk.

Welke aanvoertemperatuur is optimaal?

Hoe lager, hoe beter voor het rendement. Richtwaarden:

• Vloerverwarming: 30–35°C
• Lage-temperatuur­radiatoren: 45–50°C
• Conventionele radiatoren: 55–60°C

Per 5°C lagere aanvoertemperatuur stijgt de JAZ met ongeveer 0,3–0,5 punten.

Kan een warmtepomp ook koelen?

Veel warmtepompen zijn omkeerbaar en kunnen in de zomer actief koelen. Lucht-water-warmtepompen bieden actieve koeling via het watercircuit; bodemgebonden systemen kunnen vaak passief koelen via de bodem. De koelcapaciteit is beperkt en vervangt geen volwaardige airco in extreem warme periodes, maar verhoogt wel het comfort.

---

Energielabels en regelgeving in NL & VL

In heel Europa, dus ook in Nederland en Vlaanderen, vallen warmtepompen onder het EU-energielabel (A+++ tot D) en de Ecodesign-richtlijn. Daarnaast gelden nationale bouw- en energieregels:

• Nederland:

  • Energieprestatie nieuwbouw: BENG-eisen (NTA 8800) met indicatoren BENG 1–3 en TOjuli.
  • Bouwkundige eisen (isolatie/U-waarden) in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), opvolger van het Bouwbesluit.
  • Energieprestatiecertificaat: energielabel verplicht bij verkoop/verhuur van woningen en utiliteit.

• Vlaanderen:

  • Nieuwbouw en ingrijpende renovatie: EPB-eisen (E-peil, S-peil, U-waarden, ventilatie).
  • Energieprestatiecertificaat: EPC verplicht bij verkoop/verhuur; label A–G.
  • Minimale isolatie-eisen en hernieuwbare-energieverplichting voor nieuwbouw (bijv. aandeel hernieuwbare energie via PV of warmtepomp).

Laat uw installateur of adviseur altijd rekenen volgens de actuele nationale normen (NTA 8800 in NL, EPB in Vlaanderen) en controleer of de gekozen warmtepomp voldoet aan de vereiste SCOP/JAZ en geluidsnormen.

---

Conclusie

De keuze voor het juiste warmtepomp­type hangt af van gebouw, perceel en budget. Lucht-water-warmtepompen bieden meestal de beste balans tussen kosten en efficiëntie, terwijl bodemgebonden systemen bij voldoende ruimte en budget de hoogste rendementen halen.

---

De complete artikelserie „Warmtepompen"

1. Warmtepomp: De complete gids – u bent hier
2. De anti-koelkast: hoe werkt een warmtepomp? – fysische basis
3. De componenten: warmtewisselaars, compressor en expansieventiel – componenten in detail
4. Kengetallen en dimensionering van warmtepompen – COP, JAZ, SCOP
5. Bedrijfswijzen: monovalent, bivalent en hybride – bedrijfsmodi uitgelegd
6. Warmtepomp­typen en de droomcombinatie met zonnepanelen – typen & combinatie met PV

---

Bronnen

• CBS / StatLine: Warmtepompen in nieuwbouwwoningen NL
• RVO: Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE)
• VEKA: Mijn VerbouwPremie en EPC-labelpremie
• EN 12831: Berekening van het ontwerp­warmteverlies
• EN ISO 6946: Warmtedoorgangscoëfficiënt (U-waarde) van bouwdelen
• EN 14825: Seizoensgebonden rendement van warmtepompen (SCOP)
• NTA 8800 (NL): Bepaling energieprestatie van gebouwen
• EPB-regelgeving Vlaanderen: energieprestatie en binnenklimaat

---

Nu uw JAZ berekenen

Met onze gratis warmtepomp-calculator berekent u de jaarprestatie­factor van uw warmtepomp – inclusief indicatieve gebruikskosten en CO₂-balans.

→ Naar de warmtepomp-calculator